Sukcesja w działalności gospodarczej – metody i narzędzia zabezpieczenia ciągłość firmy oraz sposoby przekazania podmiotu następcy - usługa szkoleniowa

MODUŁ 1: Sukcesja zaczyna się od właściciela

1. Czym jest sukcesja w małej firmie?

• sukcesja jako proces zapewnienia ciągłości przedsiębiorstwa;
• sukcesja właścicielska, zarządcza i majątkowa;
• różnica między przekazaniem firmy a sprzedażą przedsiębiorstwa;
• dlaczego JDG jest szczególnie wrażliwa na nieobecność właściciela;
• najczęstsze scenariusze wymagające przygotowania planu sukcesji.

2. Co stanie się z moją firmą, gdy mnie zabraknie?

• kluczowe obszary zależne od właściciela;
• klienci, pracownicy, dostawcy i kontrahenci;
• rachunki bankowe i płatności;
• umowy i zobowiązania;
• majątek przedsiębiorstwa;
• dostęp do informacji, systemów i dokumentacji.

3. Ćwiczenie: „Mapa zależności mojej firmy”

Uczestnik identyfikuje obszary, w których działalność jest zależna od jego osobistego zaangażowania.

Rezultat: pierwsza mapa ryzyk sukcesyjnych własnej firmy.

MODUŁ 2: Diagnoza gotowości firmy do sukcesji

1. Czy moja firma jest gotowa na moją nieobecność?

• kluczowe procesy;
• wiedza właściciela;
• relacje z klientami;
• relacje z dostawcami;
• osoby posiadające dostęp do kluczowych informacji;
• dokumentacja i procedury.

2. Identyfikacja ryzyk

• ryzyko osobowe;
• ryzyko organizacyjne;
• ryzyko majątkowe;
• ryzyko kontraktowe;
• ryzyko finansowe;
• ryzyko związane z personelem;
• ryzyko utraty klientów.

3. Ćwiczenie: audyt sukcesyjny JDG

Uczestnicy pracują na własnej firmie i wypełniają checklistę gotowości sukcesyjnej.

4. Priorytety

• co trzeba zrobić natychmiast;
• co można przygotować w perspektywie kilku miesięcy;
• co wymaga konsultacji ze specjalistą.

Rezultat: indywidualna mapa ryzyk i lista priorytetowych działań.

MODUŁ 3: Prawne zabezpieczenie ciągłości JDG

Tutaj mocno wykorzystujemy kompetencje prawnika.

Zakres:

• podstawowe mechanizmy prawne związane z sukcesją;
• konsekwencje śmierci właściciela przedsiębiorstwa;
• przedsiębiorstwo w spadku;
• zarząd sukcesyjny;
• znaczenie wcześniejszego ustanowienia odpowiednich osób;
• pełnomocnictwa i upoważnienia;
• testament i dziedziczenie w kontekście przedsiębiorstwa;
• prawa do składników majątku wykorzystywanych w działalności;
• umowy i zobowiązania przedsiębiorcy;
• sytuacje, w których standardowe rozwiązania nie zapewniają ciągłości firmy.

Ćwiczenie:

„Co wydarzy się w mojej firmie dzień po mojej nieobecności?”

Uczestnik analizuje hipotetyczny scenariusz dotyczący własnej firmy.

Rezultat: identyfikacja kluczowych luk w zabezpieczeniu prawnym.

MODUŁ 4: Kto może przejąć moją firmę?

1. Następca

• członek rodziny;
• pracownik;
• wspólnik/partner biznesowy;
• osoba spoza rodziny;
• sprzedaż firmy;
• brak wyznaczonego następcy.

2. Kompetencje następcy

• wiedza branżowa;
• kompetencje zarządcze;
• znajomość klientów;
• odpowiedzialność finansowa;
• relacje z pracownikami.

3. Sukcesja rodzinna

• oczekiwania właściciela;
• oczekiwania rodziny;
• konflikt interesów;
• sprawiedliwy podział majątku a ciągłość przedsiębiorstwa;
• komunikacja z potencjalnym następcą.

Ćwiczenie:

„Mój potencjalny następca – gotowość i ryzyka”

Uczestnik analizuje możliwe warianty następstwa.

Rezultat: określenie preferowanego scenariusza sukcesyjnego.

MODUŁ 5: Majątek właściciela a majątek firmy

Zakres:

• identyfikacja składników majątkowych związanych z działalnością;
• nieruchomości;
• środki trwałe;
• samochody;
• środki finansowe;
• prawa do marki i innych wartości niematerialnych;
• majątek wykorzystywany zarówno prywatnie, jak i gospodarczo;
• rozdzielenie kwestii własności od możliwości korzystania z majątku;
• zabezpieczenie majątku niezbędnego do kontynuowania działalności;
• podstawowe zagadnienia podatkowe związane z planowaniem sukcesji.

Ćwiczenie:

„Mapa majątku mojego przedsiębiorstwa”

Uczestnik tworzy zestawienie majątku kluczowego dla kontynuacji działalności.

Rezultat: mapa majątku i identyfikacja składników krytycznych dla sukcesji.

MODUŁ 6: Firma bez właściciela: ludzie, klienci i operacje

To byłby bardziej praktyczny, biznesowy dzień.

Zakres:

• kto podejmuje decyzje;
• kto zna klientów;
• kto zna procesy;
• kto może prowadzić bieżącą działalność;
• przekazywanie wiedzy;
• dostęp do dokumentacji;
• systemy informatyczne;
• hasła i bezpieczeństwo informacji;
• kluczowi kontrahenci;
• kluczowi pracownicy;
• komunikacja z pracownikami;
• komunikacja z klientami i dostawcami.

Ćwiczenie:

„72 godziny bez właściciela”

Uczestnicy dostają scenariusz:

Właściciel firmy z dnia na dzień nie może wykonywać swoich obowiązków.

Zespół musi ustalić:

• kto podejmuje decyzje;
• kto kontaktuje się z klientami;
• kto realizuje płatności;
• kto obsługuje pracowników;
• gdzie znajdują się informacje;
• jakie problemy pojawią się pierwsze.

Rezultat: lista działań i braków w organizacji firmy.

MODUŁ 7: Projektowanie własnego planu sukcesji

Tu zaczynamy składać wszystko w całość.

Zakres:

• wybór scenariusza sukcesji;
• wariant podstawowy i awaryjny;
• określenie następcy;
• zakres przekazywanej odpowiedzialności;
• majątek;
• kompetencje i wiedza;
• relacje z klientami;
• pracownicy;
• kwestie prawne;
• komunikacja;
• harmonogram działań.

Warsztat:

„Mój Plan Sukcesji”

Każdy uczestnik opracowuje własny plan obejmujący:

1. Co ma być kontynuowane?
2. Kto może przejąć odpowiedzialność?
3. Co musi zostać zabezpieczone prawnie?
4. Jaką wiedzę trzeba przekazać?
5. Jak zabezpieczyć majątek?
6. Co trzeba powiedzieć pracownikom?
7. Co trzeba zabezpieczyć w relacjach z klientami i kontrahentami?
8. Jakie działania trzeba wykonać i w jakiej kolejności?

MODUŁ 8: Wdrożenie: od planu do działania

1. Co zrobić w ciągu 30 / 60 / 90 dni?

Uczestnik tworzy własny harmonogram.

2. Dokumentacja sukcesyjna

• lista dokumentów do przygotowania;
• osoby, z którymi należy skonsultować poszczególne kwestie;
• dokumentacja organizacyjna;
• dokumentacja prawna;
• dokumentacja finansowa;
• dokumentacja operacyjna.

3. Test planu

Uczestnicy przeprowadzają symulację własnego scenariusza sukcesyjnego.

„Co się stanie, jeżeli jutro nie mogę prowadzić firmy?”

Sprawdzają, czy opracowany plan rzeczywiście działa.

4. Plan wdrożenia

Każdy uczestnik kończy program z:

„Moim planem ciągłości i sukcesji firmy”

z konkretnymi działaniami, osobami odpowiedzialnymi i terminami

WALIDACJA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

Walidacja zostanie przeprowadzona po zakończeniu zajęć przez niezależnego walidatora, który nie uczestniczy w procesie szkoleniowym jako trener. Proces walidacji będzie obejmował dwa uzupełniające się etapy: ustrukturyzowany wywiad oraz obserwację w warunkach symulowanych.

W pierwszym etapie walidator przeprowadzi z uczestnikiem ustrukturyzowany wywiad obejmujący zagadnienia dotyczące ciągłości funkcjonowania jednoosobowej działalności gospodarczej, identyfikowania ryzyk sukcesyjnych, kluczowych zasobów i procesów przedsiębiorstwa, możliwych wariantów sukcesji oraz działań organizacyjnych i prawnych wspierających zabezpieczenie firmy. Uczestnik będzie również proszony o odniesienie omawianych zagadnień do sytuacji własnego przedsiębiorstwa lub przedstawionego przypadku. Oceniana będzie poprawność i adekwatność odpowiedzi oraz umiejętność uzasadnienia proponowanych rozwiązań.

W drugim etapie uczestnik otrzyma scenariusz sytuacji problemowej, np. dotyczącej nagłej nieobecności właściciela przedsiębiorstwa lub konieczności przygotowania firmy do przekazania następcy. Zadaniem uczestnika będzie przeanalizowanie sytuacji, wskazanie kluczowych ryzyk i zasobów, ustalenie priorytetów oraz zaproponowanie działań zapewniających ciągłość funkcjonowania firmy. Uczestnik przygotuje również założenia indywidualnego planu ciągłości i sukcesji wraz z określeniem najważniejszych działań wdrożeniowych.

Walidator będzie obserwował sposób analizy sytuacji, dobór proponowanych rozwiązań, ich adekwatność do przedstawionego przypadku oraz umiejętność przełożenia wiedzy na praktyczne działania. Ocena zostanie dokonana na podstawie wcześniej określonych kryteriów weryfikacji, odrębnie dla poszczególnych efektów uczenia się. Na zakończenie walidator potwierdzi osiągnięcie poszczególnych efektów na podstawie wyników obu etapów walidacji.

Uczestnicy otrzymają materiały szkoleniowe w formie elektronicznej, obejmujące treści omawiane podczas zajęć oraz materiały pomocnicze do samodzielnej pracy i wdrażania zdobytej wiedzy w przedsiębiorstwie.

W szczególności materiały będą obejmować:

• materiały dotyczące planowania sukcesji i zapewnienia ciągłości działalności jednoosobowej działalności gospodarczej;
• zestawienia i checklisty służące do identyfikacji ryzyk związanych z nieobecnością właściciela;
• materiały pomocnicze do analizy kluczowych zasobów, procesów, dokumentów, relacji i zobowiązań przedsiębiorstwa;
• informacje dotyczące możliwych rozwiązań organizacyjnych i prawnych wspierających ciągłość działalności;
• arkusze ćwiczeń do analizy własnego przedsiębiorstwa;
• formularz do opracowania wariantów sukcesji i wyboru potencjalnego następcy;
• harmonogram działań wdrożeniowych na okres 30/60/90 dni;

Usługa jest odpowiednia zarówno dla przedsiębiorców, którzy dopiero zaczynają myśleć o sukcesji, jak i dla osób, które mają już określonego potencjalnego następcę, ale nie posiadają jeszcze uporządkowanego i możliwego do wdrożenia planu działania.

Udział w usłudze nie wymaga wcześniejszej wiedzy z zakresu prawa sukcesyjnego. Program został zaprojektowany w formule praktycznej i pozwala uczestnikom odnosić omawiane zagadnienia bezpośrednio do sytuacji własnego przedsiębiorstwa oraz stopniowo przygotować indywidualny plan ciągłości i sukcesji firmy.

Informacja dotycząca podatku VAT:

W przypadku uczestników, których udział w usłudze jest finansowany w co najmniej 70% ze środków publicznych, istnieje możliwość zastosowania zwolnienia z podatku VAT, pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 14 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 832).

Zwolnienie dotyczy usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowanych w co najmniej 70% ze środków publicznych. Możliwość zastosowania zwolnienia jest ustalana indywidualnie dla uczestnika na podstawie źródła finansowania jego udziału w usłudze. W przypadku spełnienia warunków zwolnienie zostanie uwzględnione na dokumencie księgowym wystawionym dla uczestnika.