Szkolenie - Trudne zachowania dzieci: rozpoznawanie przyczyn i skuteczne reagowanie w pracy opiekuna dziecięcego. Warsztaty online z wykorzystaniem zielonych kompetencji i rozwiązań cyfrowych (kwalifikacja)

DZIEŃ 1 - piątek (4 h zajęć)

Moduł 1 - Rozwój dziecka a warunki, w jakich rośnie (2 h)

• Okresy rozwoju psychicznego i somatycznego, rozwój mowy, norma a sygnał niepokojący. Kiedy zachowanie nie jest „niegrzecznością”: przeciążenie, zmęczenie, głód, kłopot z mówieniem o potrzebach - ale też duszne powietrze, pogłos, ostre światło, upał i ciasnota. Zmiana warunków bywa szybsza niż praca nad zachowaniem.
• Powietrze w regionie: w sezonie grzewczym są dni z przekroczeniami norm pyłu zawieszonego z niskiej emisji z ogrzewania budynków. Małe dziecko oddycha szybciej i reaguje mocniej: gorzej śpi, jest drażliwe, częściej choruje. Stąd wietrzenie krótkie i intensywne zamiast okna uchylonego przez pół dnia - powietrze wymienia się szybciej, sala się nie wychładza, a ogrzewanie nie nadrabia strat. Jak planować dzień według danych o powietrzu.
• Czas na dworze i kontakt z naturą jako profilaktyka, nie nagroda: wpływ na sen, uwagę i napięcie.
• Zielone kompetencje w zawodzie opiekuna: czym są zielone umiejętności i zielone miejsca pracy - także w zawodach tradycyjnych - i pięć obszarów oddziaływania pracy z grupą (efektywność energetyczna i surowcowa, emisje, odpady i zanieczyszczenia, ekosystemy, adaptacja do zmian klimatu); uczestnicy przyporządkowują do nich czynności z własnego planu dnia. Kontekst: Europejski Zielony Ład, gospodarka niskoemisyjna i o obiegu zamkniętym, Fundusz Sprawiedliwej Transformacji i odchodzenie od węgla; dostępna opieka jako warunek powrotu rodziców do pracy i przekwalifikowania się.

Moduł 2 - Funkcje trudnych zachowań i model ABC (2 h)

• Cztery funkcje zachowań: uwaga, ucieczka, dostęp do rzeczy, stymulacja. Model ABC i to, jak konsekwencje nieświadomie wzmacniają zachowanie. Czego NIE robić: oceniać, zawstydzać, tłumaczyć w kryzysie.
• Poprzednik, którego nie widać: pogłos, brak światła dziennego, powietrze po godzinie bez wietrzenia, temperatura, tłok w kąciku - w arkuszu ABC zapisujemy zwykle tylko to, co ktoś powiedział lub zrobił. Które z tych czynników opiekun zmieni sam.
• Jak to ocenić bez sprzętu: czy musimy podnosić głos, ile minęło od wietrzenia, czy dzieci mrużą oczy. Trzy ruchy od ręki: wymienić powietrze, zmienić światło, rozgęścić przestrzeń - i sprawdzić, czy liczba interwencji w tej porze dnia spada. Praktyka: sytuacje z sali w ABC z wpisem warunków.

DZIEŃ 2 - sobota (7 h zajęć)

Moduł 3 - Diagnoza funkcjonalna zachowania (2 h, praktyka)

• Obserwacja ukierunkowana: arkusz ABC, hipoteza o funkcji, wywiad z rodzicem. Praktyka: arkusz ABC dla przypadku wideo (produkt uczestnika).
• Karta obserwacji ma rubrykę warunków zdarzenia: pora dnia, hałas, wietrzenie, oświetlenie, temperatura, liczba dzieci - bez niej nie odróżnimy przyczyny w dziecku od tej, która tkwi w sali.
• Dokumentacja bez nadmiaru: jeden wspólny zestaw plików zamiast wersji krążących po zespole, z zachowaniem zasad ochrony danych dziecka; uczestnik wskazuje druki, które ta forma eliminuje. Sprzęt i pliki też mają koszt środowiskowy, więc realną zmianą jest rezygnacja z drukowania „na wszelki wypadek”.

Moduł 4 - Reagowanie na odmowę wykonania polecenia (2 h, praktyka)

• Dlaczego dziecko odmawia i jak podać polecenie: komunikat pozytywny, jedno naraz, uprzedzanie zmian.
• Warsztat pomocy trwałych: plan dnia, piktogramy i karty wyboru działają tylko wtedy, gdy są zawsze pod ręką i takie same - nowy wydruk co tydzień psuje przewidywalność, na której opiera się metoda. Robimy je raz, z materiałów trwałych i z drugiego obiegu (kartony, drewno, tekstylia); jeden zestaw obsługuje sąsiadujące grupy, a wycofane pomoce wracają do wspólnej skrzyni, nie do kosza.
• Praktyka: scenki - odmowa przy posiłku i wyjściu na dwór; karta planu reagowania (produkt).

Moduł 5 - Gdy dziecko krzyczy: deeskalacja i bezpieczeństwo (2 h)

• Deeskalacja: głos, dystans, postawa ciała, ograniczanie bodźców i widowni. Prawo: przymus wobec dziecka jest poza uprawnieniami opiekuna - tylko działanie konieczne wobec zagrożenia zdrowia lub życia (art. 25 i 26 kk). Procedury placówki, standardy ochrony małoletnich, dokumentowanie zdarzeń, BHP.
• Pierwsze, co robimy w kryzysie, dotyczy otoczenia, nie dziecka: ściszyć, zmienić światło, wymienić powietrze, odsunąć widownię, przenieść w miejsce o niższym poziomie bodźców; kącik wyciszenia gotowy zawczasu.
• Sala, która sama obniża napięcie: pogłos tłumiony materiałami miękkimi, światło dzienne zamiast ostrego górnego, wietrzenie i kontrola temperatury, rośliny i materiały naturalne zamiast plastiku. Te same zmiany obniżają zużycie zasobów - światło dzienne i wietrzenie zamiast lamp i klimatyzacji, zakręcanie wody w rutynie grupy.
• Powietrze w sali to także chemia: środki czystości i odświeżacze zostawiają substancje lotne zanieczyszczające powietrze wewnętrzne, drażniące drogi oddechowe i będące dodatkowym bodźcem dla dziecka wrażliwego. Mniej środków, łagodniejszy skład, wietrzenie po sprzątaniu - bez naruszenia reżimu sanitarnego.
• Praktyka: analiza zdjęć własnych sal; produkt: lista zmian w sali.

Moduł 6 - Warsztat online: własne przypadki uczestników (1 h, praktyka)

• Praca na przypadku z własnej placówki (bez danych dziecka): ABC, hipoteza funkcji, plan wsparcia. Elementem planu są zmiany w otoczeniu dziecka - co najmniej trzy, z terminem i miarą efektu: liczbą interwencji w tej porze dnia przed zmianą i po niej.

DZIEŃ 3 - niedziela (6 h zajęć + walidacja)

Moduł 7 - System wzmocnień i pomoce z drugiego obiegu (2 h, praktyka)

• Wzmocnienia społeczne, aktywnościowe i materialne; jak je wycofywać. Wzmocnienie nie musi być przedmiotem: uwaga dorosłego, rola w grupie i czas na dworze działają dłużej niż naklejka i nie generują zakupu ani odpadu. Zadania z odpowiedzialnością (opieka nad rośliną, dyżur przy segregacji) uczą troski o otoczenie.
• Hierarchia postępowania z odpadami w praktyce grupy: najpierw zapobieganie (nie kupujemy), potem ponowne użycie i naprawa, na końcu recykling. Pomoce robimy z materiałów, które już są - kartony, słoiki, tekstylia, drewno - i wymieniamy między grupami; uczestnik wskazuje, jaki zakup każda zastępuje.
• Kiedy jednak kupujemy - środowiskowe kryteria decyzji: trwałość i możliwość naprawy, materiał i jego mycie, brak zbędnego opakowania, deklaracje producenta, liczba zastosowań. Opiekun i rada rodziców decydują dla całej grupy, więc jedna decyzja przekłada się na zużycie surowców i odpad.
• Bezpieczeństwo materiału wtórnego u małego dziecka: czego NIE użyć (opakowania po chemii i lekach, ostre krawędzie, drobne elementy poniżej 3 lat, materiał pylący). Praktyka: system wzmocnień z listą pomocy (produkt).

Moduł 8 - Wygaszanie zachowań trudnych i utrwalanie alternatywnych (2 h)

• Dlaczego karanie nie uczy, a tylko tłumi. Wygaszanie: dlaczego zachowanie na początku się nasila. Zachowanie alternatywne: prośba o pomoc, o przerwę, wybór. KIEDY NIE: zagrożenie zdrowia, podłoże medyczne, nieznana funkcja.
• Aktywność przyrodnicza jako gotowe zachowanie alternatywne: ogród, kącik przyrodniczy, opieka nad roślinami, zabawy materiałem naturalnym. Działa, bo daje ruch, wyraźny odbiór zmysłowy i mniej bodźców niż sala pełna zabawek.
• Wspieranie lokalnego ekosystemu przy placówce: rośliny kwitnące dla owadów, karmnik i poidełko, pojemnik na resztki roślinne, nieskoszony skrawek trawy. Dziecko sieje, podlewa, czeka i widzi efekt - to buduje cierpliwość i sprawczość.
• Kiedy wyjście jest utrudnione: dni z wysokim poziomem pyłu i dni upalne. Plan na taki dzień: inna pora wyjścia, cień i nawodnienie, krótsze wyjście, wietrzenie po powrocie, ruch w sali - adaptacja do zmian klimatu, nie odwoływanie wyjść. Praktyka: dobór zachowania alternatywnego dla przypadków z modułów 3 i 6.

Moduł 9 - System pracy, rodzic i rutyny dnia grupy (2 h, praktyka)

• Spójność zespołu; różnica między pracą nauczyciela, terapeuty i rodzica. Rozmowa z rodzicem: jak przedstawić plan bez oceniania i uzgodnić te same rutyny w domu; warunki sprzyjające to sen, ruch, powietrze, mniej ekranu. Granica: mówimy o warunkach, nie obiecujemy efektu.
• Rutyny dnia grupy, których dziecko uczy się przy okazji: segregacja odpadów przy sprzątaniu po zabawie, zakręcanie wody, gaszenie światła, kącik przyrodniczy, opieka nad roślinami - przewidywalna sekwencja dodatkowo porządkuje dzień dziecku z trudnymi zachowaniami. Jak to prowadzić z dziećmi 1-6 lat: frakcje w zasięgu dziecka, gra segregacyjna z materiałów wtórnych, dyżury i role; postaw wobec przyrody uczy w tym wieku rutyna, nie pogadanka (podstawa programowa).
• Jednorazowe rzeczy w rutynach dnia: kubki, sztućce, worki, ręczniki. Co zastąpić trwałym odpowiednikiem bez ryzyka sanitarnego, czego nie wolno i jak uzasadnić zmianę dyrekcji i rodzicom. Obieg informacji z rodzicem elektronicznie.
• Higiena pracy opiekuna. Praktyka: domknięcie planu wsparcia i działań dla dzieci (produkt).

WALIDACJA (1 godzina): test teoretyczny zdalny – 30 minut oraz analiza dowodów i deklaracji – 30 minut. Warunkiem pozytywnego zaliczenia testu teoretycznego jest uzyskanie minimum 12 punktów z 40 możliwych, tj. 30%. Warunkiem pozytywnego zaliczenia analizy dowodów i deklaracji jest uzyskanie minimum 30% maksymalnej liczby punktów przewidzianej w arkuszu oceny walidatora. Każda metoda walidacji zaliczana jest odrębnie. Pozytywny wynik całego procesu wymaga osiągnięcia progu minimum 30% w każdej z metod. Osoba prowadząca szkolenie nie uczestniczy w ocenie uczestników

Kwalifikacja „Pomoc nauczyciela w żłobku oraz przedszkolu elementami zrównoważonego rozwoju”

Usługodawca zapewnia rozdzielenie procesu szkoleniowego od procesu walidacji. Osoba prowadząca szkolenie nie dokonuje oceny wiedzy ani umiejętności uczestników w obszarze, w którym prowadziła zajęcia. Końcową walidację przeprowadza osoba wyznaczona do tego procesu, posiadająca odpowiednie uprawnienia do organizowania i przeprowadzania walidacji zgodnie z procedurami podmiotu certyfikującego. Walidację przeprowadza podmiot zewnętrzny.

Czas oczekiwania na wydanie certyfikatu potwierdzającego nabycie kwalifikacji wynosi do 7 dni. Termin szkolenia został wydłużony o czas oczekiwania na wydanie przez Podmiot Cert

Uczestnik otrzymuje komplet materiałów szkoleniowych w wersji cyfrowej: skrypt, arkusz rejestracji ABC i kartę obserwacji z rubryką warunków zdarzenia, kwestionariusz wywiadu z rodzicem, wzór planu wsparcia zachowania, katalog wzmocnień, listę pomocy dydaktycznych możliwych do wykonania z materiałów wtórnych wraz z kryteriami bezpieczeństwa materiału, listę kontrolną warunków sali oraz gotowy plan dnia grupy na dzień z wysokim poziomem pyłu i na dzień upalny.

Uczestnik powinien mieć ukończone 18 lat oraz podstawową umiejętność obsługi komputera i korzystania z internetu i poczty elektronicznej. Nie jest wymagane doświadczenie zawodowe w opiece nad dzieckiem ani przygotowanie z terapii zachowania. Do pracy warsztatowej uczestnik przygotowuje krótki opis przypadku z własnej praktyki (bez danych identyfikujących dziecko) oraz - jeśli pracuje w placówce - zdjęcia własnej sali. Warunkiem udziału jest gotowość do aktywnego uczestnictwa, wykonywania ćwiczeń praktycznych i przystąpienia do walidacji efektów uczenia się.

ZWOLNIENIE Z VAT: § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 832) – usługa kształcenia zawodowego finansowana w co najmniej 70% ze środków publicznych.

Warunki ukończenia usługi i uzyskania kwalifikacji: Uczestnik zobowiązany jest do udziału w co najmniej 80% czasu trwania szkolenia, zgodnie z wymaganiami Regulaminu Operatora. Warunkiem zaliczenia testu teoretycznego jest uzyskanie minimum 12 punktów z 40 możliwych (30%). Dodatkowo uczestnik zobowiązany jest do przystąpienia do procesu walidacji. W przypadku usługi prowadzącej do uzyskania kwalifikacji warunkiem ich uzyskania jest pozytywne zakończenie walidacji oraz otrzymanie certyfikatu potwierdzającego nabycie kwalifikacji.

Do udziału w szkoleniu w formule zdalnej w czasie rzeczywistym uczestnik powinien posiadać:

• komputer stacjonarny lub laptop (zalecany) z aktualnym systemem operacyjnym Windows, macOS lub Linux,
• dopuszczalnie tablet (w przypadku pełnej funkcjonalności platformy),
• stabilne łącze internetowe o przepustowości minimum 10 Mb/s (zalecane 20 Mb/s lub więcej),
• przeglądarkę internetową: Google Chrome, Microsoft Edge, Mozilla Firefox lub Safari w aktualnej wersji,
• sprawny głośnik lub słuchawki,
• mikrofon umożliwiający komunikację z trenerem,
• kamerę internetową (zalecana i wykorzystywana podczas identyfikacji uczestnika oraz aktywności na szkoleniu),
• możliwość odbierania wiadomości e-mail.

Szkolenie realizowane będzie z wykorzystaniem Google Meet.

Podczas szkolenia uczestnicy mają możliwość zadawania pytań trenerowi w czasie rzeczywistym za pomocą mikrofonu oraz czatu. Obecność uczestników jest monitorowana przez prowadzącego zgodnie z wymaganiami BUR.