STEAM w praktyce – praca projektowa w klasach I–III szkoły podstawowej

Cele szkolenia:

Cel główny: Przygotowanie uczestników do samodzielnego planowania, prowadzenia i oceniania projektów STEAM, powiązanych z podstawą programową i dostosowanych do potrzeb różnych uczniów, przy użyciu nowoczesnych narzędzi technologicznych.

Wybrane cele szczegółowe:

• • Wyjaśnienie różnic między STEAM a standardową lekcją.
  • Zastosowanie Cyklu Kolba i metody Design Thinking w planowaniu zajęć.
  • Tworzenie kompletnych scenariuszy projektów z wykorzystaniem narzędzi Sztucznej Inteligencji (np. ChatGPT, Claude) oraz aplikacji cyfrowych.
  • Dostosowanie projektów do uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE).
  • Zarządzanie etapami projektu przy użyciu tablicy Kanban.

Ramowy harmonogram szkolenia

Część I: Sesje online (Przygotowanie merytoryczne i narzędziowe)

Sesja 1A: „Czym jest STEAM i jak uczą się uczniowie?” 

• • Wprowadzenie do metodologii STEAM i modelu PBL (Problem-Based Learning).
  • Cykl Kolba jako model facylitacji w praktyce.
  • Narzędzia do dokumentacji pracy uczniów (np. Book Creator).
  • Zadanie międzysesyjne: sformułowanie pytania problemowego i przygotowanie karty samooceny.

Sesja 1B: „Projektowanie STEAM w praktyce” 

• • Metoda Design Thinking w projektach dla klas I–III.
  • Warsztat narzędzi AI dla nauczyciela (ChatGPT, Claude, Canva AI) oraz bezpieczeństwo danych.
  • Łączenie projektu z obiema obowiązującymi podstawami programowymi (starą i nową z 2026 r.).
  • Zadanie międzysesyjne: przygotowanie wstępnego szkicu scenariusza projektu.

Część II: Warsztaty stacjonarne (Praktyczne wdrażanie)

Dzień 2: „Projektowanie pracy uczniów z wykorzystaniem podejścia STEAM”

• • Opracowywanie scenariusza grupowego oraz indywidualnego projektu gotowego do wdrożenia.
  • Mini-projekt konstrukcyjny, np. „Most z makaronu” – doświadczenie cyklu STEAM „na własnej skórze” wraz z uwzględnieniem ograniczeń SPE.
  • Projektowanie przestrzeni edukacyjnej (kącik STEAM) w modelu niskokosztowym.
  • Warsztat praktyczny z aplikacjami bez logowania (np. Quick, Draw!, Teachable Machine).

Dzień 3: „Od scenariusza do praktyki”

• • Techniki generowania pomysłów (np. Crazy 8s, SCAMPER dla dzieci).
  • Planowanie współpracy interdyscyplinarnej między nauczycielami.
  • Prezentacja wypracowanych scenariuszy i wzajemna informacja zwrotna (peer feedback).
  • Cyfrowy warsztat materiałów: tworzenie zasobów dla uczniów w Canvie.
  • Walidacja: test wiedzy teoretycznej oraz przedstawienie własnego scenariusza projektu.

Materiały dla uczestników

Materiały przed szkoleniem

• Ankieta diagnostyczna online – Google Forms, około 11 pytań, około 5 minut.
• Artykuł: „Nowa podstawa programowa w edukacji wczesnoszkolnej 2026 – co się zmienia?” (plik PDF, 2 strony).
• Instrukcja dostępu do platformy i narzędzi online (plik PDF).
• Karta KP-1 ( do wypełnienia w module 1.8 i wykorzystania w module 2.2 — element portfolio walidacyjnego)
• Karta KP-1-MR - mapa referencyjna obszarów Podstawy Programowej (materiał pomocniczy, wysyłany mailowo przed szkoleniem, nie wchodzi do portfolio)

Materiały podczas szkolenia i po jego zakończeniu

ZK-0

Szablon scenariusza projektu STEAM: główny dokument portfolio. Zawiera: cel w języku ucznia, etapy projektu, opis narzędzi cyfrowych, kryteria sukcesu, dostosowania dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, powiązanie z podstawą programową (stara lub nowa). Wypełniany stopniowo przez całe szkolenie (Word i PDF).

ZK-DT

Dziennik projektu metodą Design Thinking: karta pracy grupowej do zajęć w module 1.5 (sesja 1B) i 2.2 (dzień 2). Zawiera: Zespół, Wyzwanie, Empatyzację (mapa użytkownika: mówi/myśli/robi/czuje), Definiowanie problemu, Generowanie pomysłów (siatka kart), Filtr pomysłów, Prototyp, Testowanie. Dostępny również jako pusta karta do wykorzystania z uczniami (PDF do wydruku A4).

ZK-1

Karta kryteriów oceny porfolio: 6 kryteriów (K1–K6), trzy poziomy oceny. K1 dotyczy powiązania z podstawą programową, K2 i K6 – języka ucznia (cel i kryteria sukcesu), K3 – etapów projektu, K4 – narzędzi cyfrowych, K5 – dostosowań dla uczniów ze SPE.Walidator wypełnia tę kartę przy ocenie portfolio (PDF).

ZK-3

Karta refleksji i samooceny uczestnika: 7 pytań + skale gotowości do wdrożenia projektu we własnej klasie. Wypełniana po zakończeniu szkolenia (PDF).

KP-1

Mapa integracji projektu STEAM z podstawą programową: karta walidacyjna z trzema obszarami edukacji wczesnoszkolnej, w których projekt osadza się najmocniej. Dla każdego obszaru: nazwa, numer i dosłowne brzmienie zapisu z PP, opis realizacji w projekcie. Wypełniana w module 1.8; wykorzystywana w module 2.2 jako rusztowanie do scenariusza ZK-0. Element portfolio walidacyjnego (PDF/ Word).

KP-1-MR

Mapa referencyjna obszarów PP: materiał pomocniczy dla uczestnika: przegląd 8 obszarów edukacji wczesnoszkolnej z przykładowymi zapisami ze starej i nowej podstawy programowej oraz wskazówkami doboru zapisów do projektu STEAM. Dystrybuowany mailem 3 dni przed szkoleniem. Nie wchodzi do portfolio walidacyjnego (PDF/Word).

KP-2

Plan przestrzeni klasowej: pięć stref funkcjonalnych, w tym strefa technologiczna (robot, tablet, Makey Makey). Wariant niskokosztowy (Format A3 lub PDF).

KP-3

Dostosowania projektu dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi: pięć rodzajów trudności + kolumny: co zmienić w zadaniu + co zmienić w narzędziu cyfrowym (Word i PDF).

KP- 4

Plan współpracy z innymi nauczycielami: podział ról (w tym: kto obsługuje jakie narzędzie), harmonogram, wspólne zasoby (Word).

Walidacja, kryteria i warunki zaliczenia

Walidacja efektów uczenia się realizowana jest zgodnie z pkt 12 załącznika do regulaminu Bazy Usług Rozwojowych. Stosowane metody to test wiedzy z wynikiem generowanym automatycznie oraz ocena portfolio uczestnika (którego głównym elementem jest scenariusz projektu STEAM). Obie metody realizowane są zgodnie z zasadą rozdzielności funkcji trenera i walidatora: osoba prowadząca szkolenie nie dokonuje oceny walidacyjnej. Walidator jest wyznaczany przez organizatora i działa niezależnie od trenera.

Walidacja opiera się na dwóch komplementarnych metodach:

Test wiedzy (ZK-T) – szczegóły

Obszary tematyczne testu

• Definicja STEAM i różnice względem lekcji standardowej.
• Etapy Cyklu Kolba (4 etapy) i etapy Design Thinking (5 etapów).
• Rola nauczyciela jako facylitatora.
• Metody aktywizujące właściwe dla klas I–III.
• Podstawa programowa (stara i nowa) w kontekście projektu STEAM.
• Narzędzia sztucznej inteligencji i aplikacje cyfrowe – zastosowania edukacyjne.
• Dostosowania dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Przebieg

Test uczestnicy będą wypełniać po zakończenia szkolenia. Czas wykonania: 30 minut. Test elektroniczny (Google Forms) oceniany automatycznie.

Test poprawkowy

Uczestnik, który nie osiągnie progu 70%, ma możliwość jednorazowego podejścia do testu poprawkowego w terminie uzgodnionym z walidatorem, nie dłuższym niż 10 dni roboczych od zakończenia szkolenia.

Ocena portfolio – szczegóły

Portfolio walidacyjne obejmuje sześć dokumentów: scenariusz projektu STEAM (ZK-0), karty KP-1, KP-2, KP-3, KP-4 oraz co najmniej jedną kartę pracy KP-5. Scenariusz ZK-0 jest głównym dokumentem podlegającym ocenie jakościowej na karcie ZK-1; pozostałe karty wchodzą w skład kompletności portfolio.

Terminarz prac nad portfolio

• Po sesji 1B (zadanie międzysesyjne): szkic scenariusza ZK-0 na jednej stronie A4.
• Dzień 2, moduł 2.1: prezentacja szkicu w grupie, peer feedback.
• Dzień 2, moduły 2.2–2.6: rozwijanie własnego scenariusza (szablon ZK-0), tworzenie kart pracy (KP-5), planu przestrzeni (KP-2), dostosowań SPE (KP-3), planu współpracy (KP-4).
• Dzień 3, moduł 3.4: prezentacja scenariusza (głównego elementu portfolio) w grupie (3 minuty na osobę) i peer feedback.
• Do 3. dni po zakończeniu szkolenia: dopracowanie scenariusza i pozostałych kart, a następnie przesłanie kompletnego portfolio (6 dokumentów) mailem do organizatora.
• Do 5. dni roboczych po zakończeniu szkolenia: walidator przekazuje uczestnikom indywidualną informację o wyniku walidacji (ocena portfolio) wraz z wypełnioną kartą ZK-1 drogą mailową.

Zasada rozdzielności funkcji

Trener prowadzi konsultacje i udziela informacji zwrotnej w trakcie warsztatów, wspierając uczestnika w dopracowaniu scenariusza. Walidator – osoba wyznaczona przez organizatora, niezależna od trenera – ocenia portfolio: sprawdza kompletność sześciu wymaganych dokumentów oraz ocenia scenariusz ZK-0 na podstawie karty kryteriów ZK-1. Ocena odbywa się w terminie do 5. dni roboczych po zakończeniu szkolenia. Rozwiązanie to jest zgodne z wymogiem BUR dotyczącym rozdzielności funkcji.

Poprawa portfolio

Jeżeli portfolio jest niekompletne lub walidator oceni którekolwiek kryterium scenariusza na poziomie „nie spełnia", uczestnik ma prawo do jednorazowej poprawy (uzupełnienia portfolio lub poprawy scenariusza) w terminie uzgodnionym z walidatorem, nie dłuższym niż 10 dni roboczych od zakończenia szkolenia.

Karta kryteriów oceny scenariusza (ZK-1)

Walidator ocenia scenariusz projektu STEAM (ZK-0) na podstawie karty kryteriów ZK-1 zawierającej sześć wskaźników. Każdy wskaźnik oceniany jest na trzech poziomach: spełnia w pełni, spełnia częściowo, nie spełnia.

Warunki zaliczenia szkolenia

Uczestnik otrzymuje zaświadczenie poświadczające ukończenie szkolenia wraz z opisem efektów uczenia się, jeżeli spełni łącznie cztery warunki:

1. Uczestniczył w co najmniej 83% godzin szkolenia. Obecność dokumentowana jest na liście obecności generowanej automatycznie przez prowadzącego w czasie części zdalnej oraz podpisywanej każdego dnia szkolenia stacjonarnego (osobne listy dla sesji 1A, 1B, dnia 2 i dnia 3).
2. Uzyskał co najmniej 70% poprawnych odpowiedzi w teście wiedzy ZK-T (minimum 11 z 15 pytań zamkniętych).
3. Złożył kompletne portfolio zawierające sześć dokumentów: scenariusz projektu STEAM (ZK-0), mapę integracji z podstawą programową lub celami instytucji (KP-1), plan przestrzeni (KP-2), kartę dostosowań dla uczniów ze SPE (KP-3), plan współpracy (KP-4) oraz co najmniej jedną kartę pracy dla ucznia (KP-5). Portfolio przesłane mailem do organizatora najpóźniej do rozpoczęcia dnia 3.
4. Scenariusz ZK-0 (główny element portfolio) został oceniony na poziomie „spełnia w pełni" lub „spełnia częściowo" w co najmniej 4 z 6 kryteriów karty ZK-1. Żadne z kryteriów nie może być ocenione jako „nie spełnia".

W przypadku niespełnienia warunku 2 lub 4 uczestnik ma prawo do jednorazowej poprawy testu lub scenariusza w terminach podanych powyżej.

• Komputer lub laptop z kamerą i mikrofonem (tablet dopuszczalny).
• Stabilne połączenie internetowe, co najmniej 5 MB/s.
• Przeglądarka: Chrome, Firefox lub Edge w aktualnej wersji.
• Platforma: Microsoft Teams lub Google Meet – link wysyłany na 3 dni przed szkoleniem.
• Konto Google (do ćwiczeń z Arkuszem Google) oraz konto Canva dla Edukacji – bezpłatne.