Montessori i rozwój dziecka w okresie 0 - 15 - od obserwacji do profesjonalizacji praktyk nauczycielskich.

Moduł 1: Znaczenie obserwacji w pedagogice Montessori

• obserwacja jako fundament pedagogiki Montessori
• różnice między obserwacją potoczną a naukową
• obserwacja jako narzędzie poznania dziecka
• rola nauczyciela jako obserwatora

Moduł 2: Rodzaje i cele obserwacji

• obserwacja jakościowa, ilościowa, hybrydyczna
• obserwacja ukierunkowana i spontaniczna
• wprowadzenie do obserwacji „klinicznej”
• poziomy obserwacji: opis – interpretacja – wnioski

Moduł 3: Kompetencje obserwatora

• cechy dobrego obserwatora
• obiektywność i uważność
• autorefleksja nauczycielska
• ćwiczenia rozwijające „krytyczne oko pedagogiczne”

Moduł 4: Obserwacja w przygotowanym otoczeniu Montessori

• obserwacja dziecka jako jednostki i członka grupy
• obserwacja pracy z materiałem
• obserwacja dynamiki grupy

Moduł 5: Tendencje ludzkie jako przedmiot obserwacji

• przegląd tendencji (eksploracja, porządek, ruch, komunikacja itd.)
• identyfikacja tendencji w zachowaniu dziecka
• znaczenie tendencji dla planowania edukacji

Moduł 6: Narzędzia obserwacyjne

• obserwacja jakościowa – opis kliniczny
• obserwacja ilościowa (np. krzywa pracy)
• tworzenie notatek obserwacyjnych
• praktyczne ćwiczenia z wykorzystaniem narzędzi

Moduł 7: Trening umiejętności obserwacyjnych

• obserwacja obiektów (ćwiczenia przygotowujące)
• obserwacja roślin, zwierząt, dziecka
• obserwacja interakcji dzieci
• praca w grupach i analiza przypadków

Moduł 8: Interpretacja i wnioskowanie

• analiza danych z obserwacji
• rozróżnianie opisu i interpretacji
• formułowanie wniosków pedagogicznych

Moduł 9: Przekładanie obserwacji na praktykę

• modyfikowanie podejścia nauczyciela do dziecka
• dostosowywanie przygotowanego otoczenia
• planowanie działań edukacyjnych na podstawie obserwacji
• ewaluacja i ponowna obserwacja

Moduł 10: Obserwacja rozwoju dziecka w czasie

• obserwacja ciągła i długoterminowa
• śledzenie zmian w zachowaniu i zainteresowaniach dziecka
• rozpoznawanie okresów wrażliwych
• dokumentowanie postępów i trudności

Moduł 11: Komunikacja wyników obserwacji

• przekazywanie informacji rodzicom
• język faktów zamiast ocen
• przygotowywanie raportów i podsumowań obserwacyjnych
• etyka i poufność w pracy obserwatora

Moduł 12: Integracja obserwacji z praktyką Montessori

• tworzenie indywidualnych planów wsparcia dziecka
• obserwacja jako podstawa przygotowania lekcji i prezentacji
• współpraca zespołu pedagogicznego w oparciu o obserwacje
• budowanie własnego systemu obserwacyjnego nauczyciela Montessori

Zakończenie szkolenia

• refleksja nad rozwojem kompetencji obserwatora
• omówienie najważniejszych wniosków z kursu
• superwizja i analiza wybranych przypadków
• plan dalszego doskonalenia umiejętności obserwacyjnych
• podsumowanie i certyfikacja uczestników

Uczestnicy szkolenia otrzymają autorski skrypt szkoleniowy pt. „Szkolenie z zakresu obserwacji w edukacji Montessori” opracowany przez dr Jarosława Jendzę (31 stron, wersja papierowa). Materiał zawiera podstawy teoretyczne oraz praktyczne wskazówki dotyczące prowadzenia obserwacji, opisy narzędzi obserwacyjnych, przykłady zapisów obserwacji oraz ćwiczenia wspierające rozwój kompetencji obserwacyjnych. Skrypt stanowi wsparcie w utrwalaniu wiedzy oraz wdrażaniu jej w praktyce pedagogicznej.