Neuropsychologiczne podstawy rozwoju dziecka a zaburzenia przetwarzania sensorycznego – diagnoza i wczesne wspomaganie

Szkolenie organizowane jest w trybie indywidualnym, co umożliwia pełne dostosowanie procesu kształcenia do potrzeb, doświadczenia zawodowego oraz poziomu wiedzy uczestnika. Indywidualna forma realizacji zajęć pozwala na elastyczne tempo pracy, bieżące konsultowanie zagadnień problemowych oraz skoncentrowanie się na praktycznych aspektach diagnozy i wczesnego wspomagania dziecka.

Program szkolenia realizowany jest w formule warsztatowo–wykładowej i obejmuje zagadnienia związane z neuropsychologicznymi podstawami rozwoju dziecka, mechanizmami przetwarzania sensorycznego, symptomatologią zaburzeń integracji sensorycznej oraz metodami diagnozy i planowania oddziaływań wspierających rozwój dziecka.

Wprowadzenie do tematyki – podstawy teoretyczne

• • Pojęcie rozwoju psychoruchowego dziecka – główne etapy.
  • Znaczenie zmysłów i układów sensorycznych w rozwoju poznawczym, emocjonalnym i społecznym.
  • Podstawy integracji sensorycznej według teorii J. Ayres.
  • Pojęcia: modulacja, dyskryminacja, reakcje adaptacyjne, neuroplastyczność.
  • Wprowadzenie do neuropsychologii dziecka – mózg w rozwoju i uczeniu się.

Neuropsychologiczne podstawy rozwoju dziecka

• • Struktury mózgowe i ich funkcje w kontekście rozwoju dziecka.
  • Rozwój układu nerwowego od prenatalnego do szkolnego wieku.
  • Lateralizacja, koordynacja półkul, funkcje wykonawcze.
  • Rola kory mózgowej, móżdżku i układu limbicznego w integracji sensorycznej.
  • Zaburzenia neuropsychologiczne a trudności w uczeniu się i zachowaniu.

Walidacja efektów uczenia się prowadzona jest w sposób ciągły podczas realizacji szkolenia i opiera się na metodach umożliwiających ocenę praktycznego zastosowania zdobytej wiedzy oraz umiejętności uczestnika w kontekście zawodowym.

Podstawową metodą walidacji jest obserwacja w warunkach symulowanych, polegająca na ocenie sposobu wykonywania przez uczestnika zadań związanych z analizą funkcjonowania dziecka, rozpoznawaniem objawów zaburzeń przetwarzania sensorycznego oraz doborem adekwatnych działań wspomagających rozwój. Obserwacji podlega m.in.:

• sposób interpretowania zachowań i trudności dziecka,
• umiejętność łączenia wiedzy neuropsychologicznej z praktyką diagnostyczną,
• dobór metod wspomagania i form pracy,
• trafność formułowanych wniosków,
• sposób komunikowania obserwacji i rekomendacji.

Uzupełniającą metodą walidacji jest debata swobodna prowadzona pomiędzy uczestnikiem a prowadzącym szkolenie. Metoda ta umożliwia ocenę poziomu rozumienia omawianych zagadnień, umiejętności argumentowania, wyciągania wniosków oraz odnoszenia wiedzy teoretycznej do praktycznych sytuacji zawodowych. W trakcie debaty oceniane są w szczególności:

• poprawność merytoryczna wypowiedzi,
• umiejętność analizy przypadków,
• samodzielność w formułowaniu rozwiązań,
• refleksyjność i krytyczne myślenie,
• gotowość do stosowania zdobytej wiedzy w praktyce zawodowej.

Zaburzenia przetwarzania sensorycznego – klasyfikacja i objawy

• • Rodzaje zaburzeń przetwarzania sensorycznego (SPD): nadreaktywność, podreaktywność, poszukiwanie bodźców.
  • Objawy w różnych sferach rozwoju – ruchowej, emocjonalnej, poznawczej i społecznej.
  • Zróżnicowanie zaburzeń SI wobec ASD, ADHD, dysleksji, zaburzeń lękowych.
  • Analiza przypadków – interpretacja zachowań dziecka w kontekście SI.

Diagnoza zaburzeń przetwarzania sensorycznego

• • Etapy procesu diagnostycznego.
  • Obserwacja kliniczna i środowiskowa – narzędzia i techniki.
  • Kwestionariusze i testy (np. Profil Sensoryczny, kwestionariusze Ayres).
  • Analiza wyników i opracowanie raportu diagnostycznego.
  • Interpretacja zachowań w kontekście współwystępowania innych zaburzeń.

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka

• • Założenia i cele wczesnego wspomagania rozwoju (WWR).
  • Diagnoza funkcjonalna i planowanie działań wspierających.
  • Organizacja i prowadzenie zajęć wczesnego wspomagania – model zespołowy.
  • Współpraca z rodzicami i środowiskiem dziecka.
  • Przykłady dobrych praktyk i programów wczesnej interwencji.

Terapia zaburzeń integracji sensorycznej

• • Zasady terapii SI – planowanie, prowadzenie, ewaluacja.
  • Metody i techniki pracy terapeutycznej: stymulacja proprioceptywna, przedsionkowa, dotykowa.
  • Ćwiczenia i zabawy wspierające integrację sensoryczną w domu, przedszkolu i szkole.
  • Łączenie terapii SI z elementami terapii neuropsychologicznej.
  • Przykłady zajęć i scenariuszy terapeutycznych.

Wsparcie emocjonalne dziecka i rodziny

• • Emocjonalne konsekwencje zaburzeń SI u dziecka.
  • Wsparcie rodziców – komunikacja, psychoedukacja, współpraca z terapeutą.
  • Rola środowiska przedszkolnego i szkolnego w integracji działań wspomagających.

Podsumowanie i ewaluacja

• • Omówienie studiów przypadków uczestników.
  • Refleksja nad własną praktyką zawodową.
  • Ewaluacja efektów szkolenia i certyfikacja.

Uczestnicy kursu otrzymują skrypt, teczkę, długopis oraz notatnik