Cyberbezpieczeństwo w administracji – rozpoznawanie zagrożeń i bezpieczna praca z danymi

I BLOK SZKOLENIOWY

Temat: Zagrożenia dla administracji, rodzaje cyberataków, ich konsekwencje, tailgating, bezpieczeństwo fizyczne, nośniki danych i dostawcy usług IT.

1. Wprowadzenie do cyberbezpieczeństwa w administracji publicznej

• • Charakterystyka współczesnych zagrożeń cybernetycznych.
  • Administracja publiczna i samorządowa jako cel cyberprzestępców.
  • Spear phishing – mechanizmy oszustwa wykorzystującego presję czasu i autorytetu.
  • Podszywanie się pod przełożonych i współpracowników.
  • Rozpoznawanie podejrzanych wiadomości i weryfikowanie poleceń.

2. Najczęstsze formy cyberataków i ich konsekwencje

• • Ransomware – szyfrowanie danych i wymuszanie okupu.
  • Ataki na infrastrukturę krytyczną.
  • Phishing i przejmowanie danych uwierzytelniających.
  • Wykorzystywanie podatności w oprogramowaniu, w tym luk zero-day.
  • Ataki na łańcuch dostaw i kompromitacja dostawców usług.
  • Skutki cyberataków dla ciągłości działania urzędu.
  • Przykłady rzeczywistych incydentów dotyczących administracji i infrastruktury publicznej.

3. Ograniczanie ryzyka cyberataków

• • Aktualizowanie systemów i oprogramowania.
  • Kopie zapasowe oraz przygotowanie na sytuacje awaryjne.
  • Uwierzytelnianie wieloskładnikowe.
  • Ograniczanie uprawnień dostępu do systemów i danych.
  • Monitorowanie zagrożeń i reagowanie na incydenty.
  • Bezpieczeństwo współpracy z dostawcami usług informatycznych.

4. Cyfrowe bezpieczeństwo fizyczne

• • Tailgating – nieuprawnione wejście do stref chronionych.
  • Wykorzystanie inżynierii społecznej do uzyskania dostępu do obiektów.
  • Zagrożenia związane z pozostawianiem komputerów bez nadzoru.
  • Nieautoryzowane urządzenia podłączane do komputerów.
  • Ochrona dokumentów i informacji przechowywanych w pomieszczeniach.
  • Bezpieczne korzystanie z zewnętrznych nośników danych.
  • Przechowywanie danych w chmurze i korzystanie z usług zewnętrznych dostawców.

II BLOK SZKOLENIOWY

Temat: Inżynieria społeczna, phishing, ransomware, malware, deepfake, bezpieczeństwo poczty elektronicznej, przejmowanie kont oraz szyfrowanie dokumentów i wiadomości.

1. Inżynieria społeczna i cyberprzestępczość

• • Mechanizmy manipulacji wykorzystywane przez cyberprzestępców.
  • Zasada ograniczonego zaufania w komunikacji elektronicznej.
  • Najczęstsze rodzaje ataków na pracowników biurowych.
  • Wykorzystywanie emocji, autorytetu i presji czasu.

2. Złośliwe oprogramowanie

• • Ransomware – przebieg ataku i sposoby ograniczania zagrożeń.
  • Malware – rodzaje i mechanizmy działania.
  • Wirusy, programy szpiegujące i inne zagrożenia.
  • Rootkity i złośliwe wykorzystywanie zasobów komputerowych.
  • Zasady ochrony przed infekcją urządzeń.

3. Oszustwa internetowe i podszywanie się pod inne osoby

• • Phishing i jego odmiany.
  • Fałszywe wiadomości oraz próby wyłudzenia danych.
  • Podszywanie się pod instytucje, przełożonych i współpracowników.
  • Przejmowanie kont użytkowników.
  • Deepfake i wykorzystywanie fałszywych materiałów do oszustw.

4. Bezpieczeństwo poczty elektronicznej

• • Rozpoznawanie podejrzanych wiadomości.
  • Weryfikowanie nadawcy i adresu poczty elektronicznej.
  • Zagrożenia związane z załącznikami i hiperłączami.
  • Podszywanie się pod adresy e-mail.
  • Zasady bezpiecznej komunikacji elektronicznej.

5. Ochrona korespondencji i dokumentów

• • Szyfrowanie wiadomości i dokumentów.
  • Zabezpieczanie przesyłanych plików.
  • Ograniczanie ryzyka nieuprawnionego dostępu do informacji.

III BLOK SZKOLENIOWY

Temat: Bezpieczne hasła, uwierzytelnianie wieloskładnikowe, symptomy infekcji, incydenty cyberbezpieczeństwa, reagowanie na zagrożenia oraz bezpieczeństwo danych i nośników.

1. Bezpieczeństwo haseł i uwierzytelniania

• • Zasady tworzenia bezpiecznych haseł.
  • Aktualne zalecenia CSIRT NASK dotyczące polityki haseł.
  • Hasła silne i łatwe do zapamiętania.
  • Najczęstsze błędy przy tworzeniu haseł.
  • Sprawdzanie, czy hasło zostało ujawnione.
  • Ataki typu brute force – mechanizm działania i sposoby ochrony.
  • Uwierzytelnianie dwuskładnikowe i wieloskładnikowe (2FA/MFA).

2. Rozpoznawanie infekcji i nieprawidłowości w działaniu komputera

• • Nieoczekiwane komunikaty i wyskakujące okna.
  • Spowolnienie działania systemu.
  • Znikające pliki i problemy z przestrzenią dyskową.
  • Nietypowe zachowanie programów.
  • Problemy z działaniem oprogramowania antywirusowego.
  • Przejmowanie przeglądarek internetowych (browser hijacking).
  • Przykłady złośliwego oprogramowania zmieniającego ustawienia przeglądarki.

3. Incydenty cyberbezpieczeństwa i komunikacja kryzysowa

• • Pojęcie incydentu cyberbezpieczeństwa.
  • Rozpoznawanie zdarzeń mogących stanowić zagrożenie.
  • Etapy zarządzania incydentami.
  • Identyfikowanie i analizowanie zagrożeń.
  • Ograniczanie skutków incydentu.
  • Reagowanie na cyberatak i przywracanie prawidłowego funkcjonowania systemów.
  • Doskonalenie zabezpieczeń na podstawie doświadczeń z incydentów.
  • Threat hunting – aktywne poszukiwanie zagrożeń.

4. Bezpieczeństwo informacji i danych w administracji publicznej

• • Zagrożenia wynikające z rozmów o sprawach służbowych w miejscach publicznych.
  • Nieświadome ujawnianie informacji podczas rozmów telefonicznych.
  • Bezpieczne przekazywanie danych poza organizację.
  • Ryzyko związane z przesyłaniem danych pocztą elektroniczną.
  • Zewnętrzne nośniki danych i foldery współdzielone.
  • Szyfrowanie danych i dokumentów.
  • Makra w dokumentach biurowych jako narzędzie cyberataków.
  • Bezpieczne przechowywanie i usuwanie danych.
  • Podstawowe wymagania RODO w codziennej pracy pracownika.

IV BLOK SZKOLENIOWY

Temat: Bezpieczne korzystanie z przeglądarek, weryfikacja stron internetowych, prywatna aktywność w sieci, media społecznościowe, zagrożenia związane z AI oraz bezpieczeństwo sprzętu i pracy zdalnej.

1. Bezpieczne korzystanie z przeglądarek internetowych

• • Szyfrowanie połączeń internetowych i certyfikaty SSL/TLS.
  • Znaczenie protokołu HTTPS.
  • Rozpoznawanie fałszywych stron internetowych.
  • Weryfikowanie adresów URL i nazw domen.
  • Homoglify i podszywanie się pod adresy internetowe.
  • Funkcje bezpieczeństwa współczesnych przeglądarek.
  • Zagrożenia związane z korzystaniem z przeglądarek mobilnych.
  • Rozpoznawanie podejrzanych hiperłączy.
  • Ochrona przed wyłudzaniem danych logowania.
  • Klucze bezpieczeństwa U2F i standard FIDO2.

2. Prywatna aktywność w Internecie a bezpieczeństwo organizacji

• • Zagrożenia wynikające z używania prywatnej poczty elektronicznej do celów służbowych.
  • Ryzyko przejęcia prywatnego konta pracownika.
  • Możliwe konsekwencje cyberataku na prywatne konto dla bezpieczeństwa urzędu.
  • Zasady oddzielania aktywności prywatnej od zawodowej.

3. Bezpieczeństwo w mediach społecznościowych

• • Zagrożenia związane z korzystaniem z portali społecznościowych.
  • Wykorzystywanie informacji publikowanych przez pracowników do przygotowywania cyberataków.
  • Ryzyko ujawniania informacji dotyczących miejsca pracy.
  • Bezpieczeństwo psychiczne użytkowników mediów społecznościowych.
  • Manipulacja informacją i wpływanie na zachowania użytkowników.

4. Sztuczna inteligencja jako narzędzie cyberprzestępców

• • Wykorzystywanie sztucznej inteligencji do ataków socjotechnicznych.
  • Generowanie wiarygodnych fałszywych wiadomości.
  • Podszywanie się pod inne osoby z wykorzystaniem technologii AI.
  • Zagrożenia wynikające z automatyzacji oszustw.
  • Rozpoznawanie prób manipulacji wspomaganych sztuczną inteligencją.

5. Bezpieczeństwo sprzętu służbowego i pracy zdalnej

• • Podstawowe zasady bezpiecznej pracy poza siedzibą organizacji.
  • Zabezpieczanie komputerów i urządzeń mobilnych.
  • Zagrożenia związane z wykorzystywaniem sprzętu prywatnego do celów służbowych.
  • Bezpieczne korzystanie z sieci bezprzewodowych.
  • Zagrożenia związane z publicznymi sieciami Wi-Fi.
  • Ochrona informacji podczas pracy w miejscach publicznych.
  • Ryzyko utraty lub kradzieży sprzętu służbowego.
  • Obowiązki pracownika i pracodawcy związane z bezpieczeństwem pracy zdalnej.

Metodologia prowadzenia zajęć

Szkolenie będzie realizowane w formie zdalnej w czasie rzeczywistym, z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej, omówienia przykładów oraz dyskusji moderowanej przez osobę prowadzącą. Zastosowane zostaną metody podające, w tym wykład i objaśnienia, a także metody aktywizujące, obejmujące analizę przykładowych sytuacji związanych z cyberzagrożeniami, rozpoznawanie podejrzanych wiadomości i identyfikowanie niebezpiecznych zachowań w środowisku cyfrowym. Omawiane będą m.in. przykłady phishingu, złośliwego oprogramowania, prób manipulacji, naruszeń bezpieczeństwa fizycznego oraz niewłaściwego udostępniania danych. Przewidziane są pytania kontrolne i krótkie zadania utrwalające, pozwalające sprawdzić rozumienie omawianych zagadnień i odnieść je do pracy w administracji publicznej. Zajęcia będą ukierunkowane na rozwijanie umiejętności rozpoznawania zagrożeń, stosowania zasad ochrony informacji oraz wyboru właściwego sposobu reagowania na incydenty cyberbezpieczeństwa.

Uczestnicy szkolenia otrzymają materiały szkoleniowe w wersji elektronicznej

Uczestnicy szkolenia otrzymają zaświadczenie z następującą podstawą prawną "Zaświadczenie wydano na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 6 października 2023 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz.U. z 2023, poz. 2175)."

zkolenie zdalne prowadzone przez komunikator Clickmeeting.

Clickmeeting działa w aktualnej wersji oraz dwóch wcześniejszych głównych wersjach tych systemów operacyjnych:

• Apple macOS,
• Microsoft Windows,
• Chrome OS,
• Ubuntu i inne dystrybucje Linuksa oparte na Debianie.

Używanie obsługiwanej przeglądarki internetowej

Clickmeeting działa w aktualnej wersji wymienionych poniżej przeglądarek:

• Chrome
• Mozilla
• Firefox Microsoft
• Edge

Dodatkowe wymagania sprzętowe i sieciowe

Jeśli chcesz uczestniczyć w spotkaniach wideo na Clickmeeting, potrzebujesz następujących rzeczy:

• Szerokopasmowe połączenie z internetem.
• Kamera internetowa (wbudowana lub podłączana przez USB).
• Mikrofon (wbudowany lub podłączone słuchawki)