OCHRONA LUDNOŚCI I OBRONA CYWILNA W JST – praktyczne przygotowanie samorządu do sytuacji zagrożenia

PROGRAM RAMOWY SZKOLENIA

MODUŁ 1. Ochrona ludności i obrona cywilna – podstawy funkcjonowania systemu

• pojęcie ochrony ludności i obrony cywilnej,
• cele ochrony ludności,
• bezpieczeństwo mieszkańców w czasie pokoju i sytuacji nadzwyczajnych,
• znaczenie przygotowania samorządu,
• organizacja działań przed wystąpieniem zagrożenia,
• działania podczas sytuacji zagrożenia,
• działania po ustaniu bezpośredniego zagrożenia,
• odpowiedzialność osób zaangażowanych w realizację działań,
• znaczenie współpracy pomiędzy jednostkami,
• budowanie lokalnej odporności na sytuacje kryzysowe.

MODUŁ 2. Identyfikacja zagrożeń na terenie JST

• zagrożenia naturalne,
• powodzie i podtopienia,
• ekstremalne zjawiska pogodowe,
• pożary,
• awarie techniczne,
• awarie infrastruktury komunalnej,
• przerwy w dostawie energii,
• zakłócenia dostaw wody,
• awarie systemów teleinformatycznych,
• awarie transportowe,
• cyberincydenty,
• skażenia,
• zagrożenia CBRN,
• zdarzenia masowe,
• zagrożenia społeczne,
• zagrożenia militarne,
• inne sytuacje nadzwyczajne.

Ćwiczenie praktyczne

Identyfikacja najważniejszych zagrożeń dla przykładowej jednostki samorządu terytorialnego.

MODUŁ 3. Ocena podatności społeczności lokalnej i infrastruktury

• identyfikacja obszarów szczególnie narażonych,
• identyfikacja infrastruktury istotnej dla mieszkańców,
• analiza możliwych konsekwencji zdarzenia,
• identyfikacja osób wymagających szczególnego wsparcia,
• dzieci, seniorzy i osoby z niepełnosprawnościami,
• mieszkańcy placówek opiekuńczych,
• osoby wymagające stałej opieki,
• identyfikacja zasobów lokalnych,
• określanie priorytetów ochrony,
• działania ograniczające podatność społeczności.

Ćwiczenie praktyczne

Opracowanie uproszczonej mapy podatności dla wybranego scenariusza.

MODUŁ 4. Organizacja działań z zakresu ochrony ludności w JST

• przygotowanie struktury działania,
• określenie osób odpowiedzialnych,
• podział ról i zadań,
• organizacja przepływu informacji,
• uruchamianie działań ochronnych,
• współpraca pomiędzy wydziałami urzędu,
• współpraca z jednostkami organizacyjnymi,
• zabezpieczenie zastępstw dla osób pełniących kluczowe funkcje,
• dokumentowanie podejmowanych działań,
• organizacja pracy w warunkach podwyższonego zagrożenia.

Ćwiczenie praktyczne

Opracowanie struktury odpowiedzialności dla wybranej sytuacji zagrożenia.

MODUŁ 5. Ostrzeganie i alarmowanie ludności

• znaczenie szybkiego ostrzegania mieszkańców,
• sposoby przekazywania informacji o zagrożeniu,
• organizacja procesu alarmowania,
• przygotowanie komunikatów,
• określanie odbiorców komunikatu,
• wykorzystanie różnych kanałów komunikacji,
• dotarcie do osób mających ograniczony dostęp do informacji,
• alarmowanie w przypadku awarii podstawowych systemów,
• organizacja przekazywania dalszych instrukcji,
• aktualizacja informacji wraz ze zmianą sytuacji.

Ćwiczenie praktyczne

Przygotowanie komunikatu ostrzegającego mieszkańców o sytuacji zagrożenia.

MODUŁ 6. Organizacja ewakuacji ludności

• przesłanki do rozpoczęcia ewakuacji,
• przygotowanie procesu ewakuacji,
• określenie obszaru objętego działaniem,
• ustalanie priorytetów ewakuacji,
• wyznaczanie tras,
• miejsca zbiórki,
• miejsca docelowe,
• organizacja transportu,
• ewakuacja osób ze szczególnymi potrzebami,
• ewakuacja placówek i obiektów użyteczności publicznej,
• informowanie mieszkańców,
• rejestracja i przepływ informacji,
• współpraca ze służbami,
• organizacja powrotu po ustaniu zagrożenia.

Warsztat

Przygotowanie uproszczonego schematu ewakuacji dla przykładowego obszaru.

MODUŁ 7. Organizacja miejsc bezpiecznego pobytu i działań ochronnych

• identyfikowanie dostępnych miejsc,
• określanie możliwości wykorzystania obiektów,
• organizacja przyjęcia ludności,
• rejestracja osób,
• organizacja podstawowych warunków pobytu,
• zapewnienie informacji,
• bezpieczeństwo osób przebywających w obiekcie,
• potrzeby dzieci, seniorów i osób ze szczególnymi potrzebami,
• organizacja personelu,
• współpraca z podmiotami wspierającymi,
• zarządzanie ograniczonymi zasobami.

MODUŁ 8. Zabezpieczenie podstawowych potrzeb ludności

• identyfikacja podstawowych potrzeb,
• zabezpieczenie dostępu do wody,
• organizacja podstawowego zaopatrzenia,
• środki higieniczne,
• podstawowe potrzeby zdrowotne,
• organizacja pomocy dla osób wymagających wsparcia,
• zasoby własne JST,
• współpraca z przedsiębiorcami i dostawcami,
• organizacja punktów wydawania zasobów,
• logistyka w warunkach kryzysowych,
• priorytetyzacja potrzeb,
• dokumentowanie i kontrola zasobów.

Ćwiczenie praktyczne

Przygotowanie podstawowego planu zabezpieczenia potrzeb ludności w wybranym scenariuszu.

MODUŁ 9. Współpraca ze służbami, inspekcjami i innymi podmiotami

• współpraca z Państwową Strażą Pożarną,
• współpraca z Policją,
• współpraca z ratownictwem medycznym,
• współpraca z administracją publiczną,
• współpraca z jednostkami organizacyjnymi JST,
• współpraca z podmiotami zapewniającymi kluczowe usługi,
• współpraca z organizacjami społecznymi,
• wykorzystanie potencjału wolontariuszy,
• organizacja wymiany informacji,
• określenie punktów kontaktowych,
• koordynacja działań wielu podmiotów,
• dokumentowanie współpracy.

Ćwiczenie praktyczne

Opracowanie schematu współpracy podmiotów dla wybranego zdarzenia.

MODUŁ 10. Komunikacja z mieszkańcami w sytuacji zagrożenia

• zasady komunikacji kryzysowej,
• przygotowanie prostych i jednoznacznych komunikatów,
• informowanie o charakterze zagrożenia,
• przekazywanie instrukcji postępowania,
• komunikacja za pomocą dostępnych kanałów,
• komunikacja w mediach społecznościowych,
• współpraca z mediami lokalnymi,
• aktualizacja komunikatów,
• reagowanie na pytania mieszkańców,
• ograniczanie chaosu informacyjnego,
• przeciwdziałanie dezinformacji,
• wykorzystywanie oficjalnych źródeł informacji.

Ćwiczenie praktyczne

Przygotowanie zestawu komunikatów dla kolejnych etapów sytuacji kryzysowej.

MODUŁ 11. Funkcjonowanie JST podczas długotrwałego zagrożenia

• identyfikacja kluczowych funkcji samorządu,
• zapewnienie działania urzędu,
• organizacja funkcjonowania jednostek podległych,
• utrzymanie komunikacji,
• zabezpieczenie kluczowego personelu,
• zapewnienie zastępstw,
• alternatywne miejsca wykonywania pracy,
• zabezpieczenie danych i dokumentacji,
• ograniczenia w dostępie do energii i łączności,
• organizacja działań przy ograniczonych zasobach,
• współpraca z dostawcami kluczowych usług,
• stopniowe przywracanie normalnego funkcjonowania.

MODUŁ 12. Przygotowanie procedur ochrony ludności

• identyfikacja scenariuszy wymagających przygotowania,
• określanie celów procedury,
• definiowanie odpowiedzialności,
• sposoby uruchamiania działań,
• procedury alarmowania,
• procedury ewakuacji,
• zabezpieczenie potrzeb ludności,
• komunikacja,
• współpraca z podmiotami zewnętrznymi,
• dokumentowanie działań,
• aktualizacja procedur,
• weryfikowanie procedur poprzez ćwiczenia.

Warsztat

Przygotowanie uproszczonej procedury działania dla wybranego zagrożenia.

MODUŁ 13. Ćwiczenia i symulacje z zakresu ochrony ludności

• znaczenie praktycznego testowania przygotowania,
• rodzaje ćwiczeń,
• ćwiczenia sztabowe,
• ćwiczenia decyzyjne,
• przygotowanie scenariusza,
• wyznaczenie uczestników,
• określanie celów ćwiczenia,
• symulowanie rozwoju zagrożenia,
• wprowadzanie dodatkowych zdarzeń,
• obserwacja komunikacji i współpracy,
• identyfikacja słabych punktów,
• wyciąganie wniosków po ćwiczeniach,
• aktualizacja procedur na podstawie doświadczeń.

MODUŁ 14. Praktyczna symulacja sytuacji zagrożenia w JST

Uczestnicy pracują na rozwijającym się scenariuszu sytuacji nadzwyczajnej dotyczącej społeczności lokalnej.

W trakcie symulacji uczestnicy:

• analizują informacje o zagrożeniu,
• określają możliwe skutki,
• identyfikują grupy wymagające wsparcia,
• ustalają priorytety działania,
• uruchamiają proces alarmowania,
• organizują współpracę ze służbami,
• planują działania ochronne,
• podejmują decyzje dotyczące ewakuacji,
• planują zabezpieczenie potrzeb mieszkańców,
• przygotowują komunikaty,
• reagują na kolejne zmiany sytuacji,
• zarządzają ograniczonymi zasobami,
• dostosowują sposób działania do nowych informacji.

Po zakończeniu symulacji uczestnicy analizują podjęte decyzje i wskazują obszary wymagające dalszego doskonalenia.

MODUŁ 15. Budowanie odporności społeczności lokalnej

• rozwijanie świadomości mieszkańców,
• edukacja w zakresie właściwego reagowania,
• przygotowanie pracowników JST,
• regularne aktualizowanie procedur,
• organizowanie ćwiczeń,
• rozwijanie współpracy pomiędzy podmiotami,
• identyfikacja lokalnych zasobów,
• wykorzystanie doświadczeń z wcześniejszych zdarzeń,
• aktualizacja oceny zagrożeń,
• budowanie kultury odpowiedzialności za bezpieczeństwo,
• przygotowanie społeczności na długotrwałe sytuacje nadzwyczajne.

Program szkolenia może zostać dostosowany do wielkości jednostki samorządu terytorialnego, jej struktury organizacyjnej, charakterystyki obszaru oraz występujących lokalnie zagrożeń.

W przypadku szkolenia zamkniętego możliwe jest wykorzystanie podczas warsztatów scenariuszy odnoszących się bezpośrednio do specyfiki Zamawiającego.

Szkolenie ma charakter praktyczny i obejmuje analizę zagrożeń, planowanie działań ochronnych, przygotowanie procedur, pracę na scenariuszach oraz symulację sytuacji nadzwyczajnej.

Szkolenie skierowane jest do pracowników JST, kadry kierowniczej, osób odpowiedzialnych za ochronę ludności, obronę cywilną, bezpieczeństwo, zarządzanie kryzysowe oraz współpracę ze służbami.

Nie jest wymagane wcześniejsze doświadczenie z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.

Uczestnik powinien być gotowy do udziału w ćwiczeniach praktycznych, analizie przypadków, pracy zespołowej oraz symulacjach.

W przypadku szkolenia zamkniętego możliwe jest wykorzystanie przykładów i scenariuszy odnoszących się do specyfiki danej jednostki samorządu terytorialnego.

Uczestnik powinien aktywnie uczestniczyć w zajęciach i realizować zadania przewidziane w programie.

Program szkolenia może zostać dostosowany do wielkości jednostki samorządu terytorialnego, jej struktury organizacyjnej, charakterystyki obszaru oraz występujących lokalnie zagrożeń.

W przypadku szkolenia zamkniętego możliwe jest wykorzystanie podczas warsztatów scenariuszy odnoszących się bezpośrednio do specyfiki Zamawiającego.

Szkolenie ma charakter praktyczny i obejmuje analizę zagrożeń, planowanie działań ochronnych, przygotowanie procedur, pracę na scenariuszach oraz symulację sytuacji nadzwyczajnej.

.