PAKIET SPAWANIE – kurs spawania blach i rur spoinami czołowymi metodą TIG (141) oraz MMA (111), z egzaminami kwalifikacyjnymi przeprowadzanymi przez Sieć Badawcza Łukasiewicz – Górnośląski Instytut Technologiczny

Program szkolenia spawalniczego – część teoretyczna i praktyczna

Część teoretyczna (wspólna dla wszystkich metod spawania) – 40 godz.:

Szkolenie teoretyczne obejmuje zagadnienia niezbędne do zrozumienia zasad spawania łukowego oraz przygotowania do części praktycznej:

1. Urządzenia spawalnicze – budowa, zasada działania, typy urządzeń i osprzętu wykorzystywanego w spawaniu metodami MMA i TIG.
2. Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) – zasady bezpiecznej pracy przy urządzeniach spawalniczych, środki ochrony indywidualnej, zagrożenia chemiczne i termiczne, procedury ewakuacji.
3. Bezpieczna praca na hali produkcyjnej – organizacja stanowiska, oznaczenia, przepisy wewnętrzne i normy obowiązujące przy pracach spawalniczych.
4. Materiały dodatkowe do spawania – rodzaje i zastosowanie elektrod, drutów, prętów i gazów osłonowych.
5. Spawanie w praktyce – podstawy – omówienie typowych błędów spawalniczych, technik prowadzenia spoiny, wpływu parametrów na jakość złącza.
6. Oznaczanie i wymiarowanie spoin – symbole spawalnicze wg norm PN-EN ISO, czytanie dokumentacji technicznej, oznaczanie rodzajów złączy.
7. Metody przygotowywania złączy do spawania – czyszczenie, fazowanie, układanie elementów, sposoby mocowania.
8. Kwalifikowanie spawaczy – omówienie procedur egzaminacyjnych, zakres kwalifikacji, uprawnienia i ich odnawianie.

Część praktyczna (rozdzielona według metody) – 256 godz.:

Kurs spawania metodą MMA 111 – 120 godz.:

• Procesy spawania MMA – dobór parametrów spawania, natężenia prądu oraz technika prowadzenia elektrody
• Materiały dodatkowe – elektrody otulone , rodzaje, dobór do materiału i pozycji spawania.
• Instruktaż wstępny i zajęcia praktyczne.
• Dobór parametrów MMA w celu ograniczenia zużycia energii — ustawienia prądowe i napięciowe dostosowane do aluminium, minimalizujące straty materiału.
• Właściwy dobór gazów osłonowych (np. argonu) oraz kontrola przepływu, co wpływa na zmniejszenie emisji i oszczędność surowców.
• Minimalizacja rozprysków aluminium, co ogranicza ilość odpadów i poprawia wydajność procesu.
• Efektywne przygotowanie powierzchni materiału (odtłuszczanie, usuwanie tlenków) – zmniejszające potrzebę poprawek i zużycie energii.
• Redukcja deformacji spawalniczych, co zmniejsza konieczność dodatkowej obróbki i związanych z nią zanieczyszczeń.
• Zastosowanie energooszczędnych półautomatów MAG, przedłużających żywotność osprzętu i zmniejszających pobór mocy.
• Ograniczenie emisji pyłów aluminiowych poprzez stosowanie prawidłowej wentylacji i filtracji w miejscu pracy.
• Odpowiedni dobór drutów spawalniczych o wysokiej trwałości i stabilności łuku, co ogranicza straty materiałowe i wpływ na środowisko.
• Zmniejszanie liczby poprawek dzięki precyzyjnym technikom MMA — wpływające na mniejsze zużycie gazów, energii i materiałów.

Kurs spawania metodą TIG 141 – 136 godz.:

• Budowa i obsługa urządzeń TIG – spawarki inwertorowe, uchwyty, zawory, chłodzenie.
• Elektrody wolframowe i inne materiały – dobór elektrody do rodzaju materiału, sposób szlifowania.
• Technika spawania TIG – prowadzenie łuku, dodawanie materiału, parametry prądowe.
• Instruktaż wstępny i zajęcia praktyczne – wykonywanie spoin na stali nierdzewnej oraz aluminium (w zależności od programu szkolenia).
• Ustawienia prądowe o niskiej energochłonności, wykorzystujące precyzję metody TIG do minimalizacji poboru energii.
• Dobór elektrod wolframowych i materiałów dodatkowych, z uwzględnieniem ich trwałości oraz ograniczenia strat.
• Ograniczenie wytwarzania dymów i zanieczyszczeń, charakterystyczne dla metody TIG – właściwe wykorzystanie tej przewagi.
• Minimalizacja deformacji materiału, zmniejszająca potrzebę dodatkowej obróbki i redukująca ślad środowiskowy procesu.
• Efektywne gospodarowanie gazem osłonowym – kontrola przepływu, szczelności i zużycia.
• Precyzyjne przygotowanie elementów, ograniczające ilość odpadów i zapewniające wysoką jakość spoin bez poprawek.
• Dbałość o stan techniczny wyposażenia TIG, wpływająca na jego trwałość, bezpieczeństwo eksploatacji oraz efektywność energetyczną procesu.

Informacje organizacyjne:

• Całkowita liczba godzin szkolenia: 299 godz.
  • Zajęcia teoretyczne: 40 godz.
  • Zajęcia praktyczne: 256 godz.
  • Walidacja: 3 godz.
• Liczba osób w grupie teoretycznej: zgodna z wymogami efektywnego nauczania (do 20 osób).
• Liczba osób przy jednym stanowisku praktycznym: 1 osoba.

Materiały dydaktyczne i sprzęt:

W trakcie zajęć wykorzystywane są:

• Fachowa literatura i skrypt dla każdego uczestnika (na własność),
• Tablice dydaktyczne, projektor, rzutnik,
• Spawarki metod MMA i TIG
• Próbki spawalnicze, elektrody, pręty, druty,
• Indywidualne środki ochrony (rękawice, maski, fartuchy, przyłbice).

Egzamin i certyfikacja

Szkolenie kończy się egzaminem kwalifikacyjnym przeprowadzanym przez jednostkę uprawnioną do walidacji i certyfikacji zgodnie z normami europejskimi.

• Egzamin odbywa się osobno dla każdej metody spawania (MMA 111, TIG 141), w warunkach odpowiadających wymaganiom normy PN-EN ISO 9606-1.
• Podmiot certyfikujący: Sieć Badawcza Łukasiewicz – Górnośląski Instytut Technologiczny (jednostka posiadająca akredytację do nadawania uprawnień spawalniczych w systemie europejskim).

Po zdaniu egzaminu uczestnik otrzymuje:

• Europejski Certyfikat Spawacza (ang. Welder's Qualification Test Certificate) potwierdzający kwalifikacje zgodnie z PN-EN ISO 9606-1, uznawany na terenie całej Unii Europejskiej,
• Książkę spawacza, zawierającą wpisy potwierdzające zakres uprawnień i zdanych prób,

Cena usługi zawiera koszt trzech egzaminów kwalifikacyjnych (po jednym z każdej metody).

Rezultaty uczenia się:

Po zakończeniu szkolenia uczestnik:

• stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej obowiązujące na stanowisku spawacza TIG 141 i MMA 111,
• identyfikuje zagrożenia występujące podczas procesów spawania łukowego oraz stosuje odpowiednie środki ochrony indywidualnej i zbiorowej,
• przygotowuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, organizacyjnymi oraz normami obowiązującymi w spawalnictwie,
• przygotowuje materiały do spawania (blachy i rury), wykonując ich czyszczenie, pasowanie oraz prawidłowe mocowanie,
• obsługuje urządzenia spawalnicze TIG 141 i MMA 111 zgodnie z instrukcją producenta oraz zasadami eksploatacji,
• dobiera odpowiednie parametry spawania (natężenie prądu, rodzaj elektrody, materiał dodatkowy, gaz osłonowy w TIG) do rodzaju wykonywanego złącza,
• wykonuje spoiny na blachach i rurach w różnych pozycjach spawalniczych zgodnie z dokumentacją techniczną i wymaganiami jakościowymi,
• stosuje prawidłową technikę prowadzenia łuku elektrycznego w metodzie MMA oraz technikę prowadzenia jeziorka spawalniczego w metodzie TIG,
• wykonuje połączenia spawane zgodnie z normami i zasadami obowiązującymi w spawalnictwie,
• rozpoznaje podstawowe i typowe niezgodności spawalnicze (np. pory, przyklejenia, brak przetopu, podtopienia) oraz wskazuje przyczyny ich powstawania,
• dokonuje wizualnej oceny jakości wykonanych spoin oraz podstawowej kontroli poprawności złączy,
• wykorzystuje wiedzę z zakresu rysunku technicznego i oznaczeń spawalniczych do realizacji zadań praktycznych,
• jest przygotowany do samodzielnego wykonywania prac spawalniczych metodą TIG 141 i MMA 111 w warunkach warsztatowych i przemysłowych,
• posiada wiedzę i umiejętności niezbędne do przystąpienia do egzaminu kwalifikacyjnego zgodnego z normą PN-EN ISO 9606-1.

Dodatkowe informacje:

• Warunkiem ukończenia szkolenia jest udział w co najmniej 80% zajęć dydaktycznych – zgodnie z wymogiem Operatora.
• Frekwencja uczestników będzie potwierdzana za pomocą imiennej listy obecności podpisywanej na każdych zajęciach.
• Usługa szkoleniowa jest zwolniona z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2024 poz. 361 z późn. zm.) jako usługa kształcenia zawodowego finansowana ze środków publicznych.

Informacje o materiałach dla uczestników

W ramach realizacji usługi rozwojowej każdy uczestnik otrzymuje komplet materiałów dydaktycznych i dostęp do specjalistycznego wyposażenia, niezbędnych do kompleksowego przygotowania teoretycznego i praktycznego w zakresie metod spawania MMA (111) oraz TIG (141).

Materiały dydaktyczne (część teoretyczna)

• Skrypty autorskie opracowane przez wykładowców-praktyków, zawierające:
• zagadnienia z podstaw elektrotechniki i łuku spawalniczego,
• zasady działania urządzeń dla poszczególnych metod (MMA, TIG),
• schematy obwodów spawalniczych i charakterystyki prądowe,
• normy jakościowe, oznaczenia spoin wg PN-EN ISO 2553,

rysunki techniczne z przykładami złączy pachwinowych i doczołowych.

• Drukowane pomoce BHP: instrukcje stanowiskowe, procedury ewakuacji, wykazy środków ochrony indywidualnej.
• Zbiory testów i zadań egzaminacyjnych: przykładowe pytania teoretyczne z podziałem na metody, w tym pytania wielokrotnego wyboru oraz plansze z błędami spawalniczymi.
• Normatywy spawalnicze i wykresy: tabele parametrów dla poszczególnych metod, typowe zakresy natężenia prądu, napięć łuku, przepływu gazów osłonowych.

Wszystkie materiały są udostępniane w formie drukowanej i pozostają do dyspozycji uczestnika również po zakończeniu kursu.

Materiały i wyposażenie stanowisk (część praktyczna)

Zajęcia praktyczne odbywają się na w pełni wyposażonych stanowiskach z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa:

Indywidualne kabiny spawalnicze – osobne, wentylowane boksy wyposażone w systemy odciągu spalin i ekranowanie świetlne. Kabiny zapewniają odizolowanie stanowiska od pozostałych uczestników, co zwiększa bezpieczeństwo i koncentrację podczas pracy.

Spawarki KEMPPI, w tym:

• MMA 111 – urządzenia do spawania elektrodą otuloną, umożliwiające regulację natężenia prądu spawania, zapewniające stabilny łuk elektryczny oraz dostosowanie parametrów do rodzaju elektrody i pozycji spawania.
• TIG 141 – z funkcją HF startu, chłodzeniem wodnym uchwytu i opcją pulsu TIG.

Materiały do ćwiczeń:

• próbki blach stalowych o grubości 3–12 mm (S235JR), przygotowane zgodnie z wymaganiami normy PN-EN ISO 9606-1,
• elektrody otulone do spawania metodą MMA 111
• elektrody wolframowe WC20 do spawania metodą TIG 141
• gaz osłonowy argon (Ar) stosowany w metodzie TIG 141
• środki do czyszczenia i przygotowania złączy: tarcze lamelkowe, szczotki stalowe, szczotki mosiężne, przecinarki,
• zestawy do kontroli jakości: lupy spawalnicze, przymiary spoin, szczelinomierze, młotki do odprysków.

Środki ochrony indywidualnej – dostępne na miejscu i wliczone w cenę:

• automatyczne przyłbice spawalnicze,
• fartuchy skórzane, rękawice spawalnicze typu TIG i MMA, obuwie ochronne z podnoskiem stalowym,
• ochraniacze karku i przedramion, okulary ochronne.

Dzięki organizacji pracy 1 osoba = 1 kabina = 1 spawarka, uczestnik może pracować w swoim rytmie, wykonując wielokrotne próby przed podejściem do egzaminu.

Materiały eksploatacyjne są w pełni dostępne i wliczone w koszt usługi – uczestnik nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów.

Informacje o organizacji przerw

Organizacja przerw została zaplanowana z uwzględnieniem intensywności pracy fizycznej oraz obowiązujących standardów ergonomii i BHP:

Zajęcia do 4 godzin dziennie – co najmniej jedna przerwa 15 minutowa.

Zajęcia powyżej 4 godzin dziennie – co najmniej dwie przerwy:

• jedna 15-minutowa techniczna (np. na uzupełnienie wody, przewietrzenie sali),
• jedna dłuższa 30-minutowa (posiłkowa / regeneracyjna).

W spawalni obowiązuje dodatkowa zasada przerywania pracy co 90 minut celem wietrzenia kabin i odciążenia układu wzrokowego.

Uczestnicy ze szczególnymi potrzebami (np. neurologicznymi, kardiologicznymi) mają możliwość ustalenia indywidualnych częstotliwości i długości przerw w porozumieniu z kadrą szkoleniową i koordynatorem usługi.

Informacje o planowanym harmonogramie przerw przedstawiane są uczestnikom w dniu rozpoczęcia kursu.

Wymagania formalne:

• Uczestnikiem usługi może być każda osoba pełnoletnia, która posiada ważny dokument tożsamości (dowód osobisty, paszport lub karta pobytu).
• W przypadku szkoleń zawodowych, takich jak kursy spawalnicze, wymagane jest minimum wykształcenie podstawowe (ukończona szkoła podstawowa).
• Ze względu na charakter pracy spawacza – zalecane jest posiadanie sprawności manualnej, koordynacji wzrokowo-ruchowej oraz umiejętności precyzyjnego operowania narzędziami.

Wymagania zdrowotne:

• Każdy uczestnik powinien posiadać brak przeciwwskazań lekarskich do pracy fizycznej oraz do pracy w środowisku spawalniczym.

Dotyczy to m.in. zdolności do:

• obsługi urządzeń elektrycznych i półautomatycznych (spawarki),
• pracy z materiałami spawalniczymi, w tym gazami technicznymi (CO₂, Ar),
• przebywania w środowisku o podwyższonej temperaturze, hałasie, zapyleniu itp

Realizując usługę, ośrodek zobowiązuje się do zapewnienia pełnej dostępności zgodnie z przepisami ustawy o dostępności:

Dostępność architektoniczna

Usługa realizowana jest w lokalizacjach pozbawionych barier architektonicznych lub z zapewnioną alternatywną formą udziału dla osób z niepełnosprawnościami (wsparcie asystenta, zajęcia indywidualne).

Dostępność cyfrowa

Materiały dydaktyczne oraz platformy e-learningowe wykorzystywane w procesie szkoleniowym spełniają wymagania WCAG 2.2 na poz. AA oraz ustawowe wymogi dotyczące dostępności cyfrowej.

Dostępność informacyjno-komunikacyjna

Uczestnicy mają zapewniony kontakt z organizatorem i instruktorami w formie dla nich zrozumiałej i dostępnej. Na życzenie możliwe jest m.in. przekazanie materiałów w łatwym tekście, zapewnienie dodatkowego wsparcia lub tłumaczenia ustnego.

Oświadczamy, że podejmujemy wszelkie niezbędne działania w celu zapewnienia równego dostępu do oferowanych usług każdej osobie, bez względu na jej potrzeby i ograniczenia.