Kurs spawacza metodą TIG (141) (kod zawodu 721204) – szkolenie zakończone egzaminem

Program nauczania szkolenia obejmuje:

• • część teoretyczną – 16 jednostek dydaktycznych teoretycznych (1 jednostka = 45 minut), co odpowiada 12 godzinom zegarowym,
  • część praktyczną – 38 jednostek szkoleniowych praktycznych (1 jednostka = 60 minut).

Łączna liczba godzin została przeliczona na godziny zegarowe z uwzględnieniem różnej długości jednostek dydaktycznych. W harmonogramie zaplanowano 15 minutowe przerwy.

Program kursu spawacz metodą TIG (141) został opracowany na podstawie wytycznych W-CS-03/2025 Górnośląskiego Instytutu Technologicznego oraz programu w zawodzie spawacz - kod zawodu 721204, zgodnie z wymaganiami normy PN-EN ISO 9606 (kwalifikowanie spawaczy).

Program uzyskał pozytywną opinię wybranych przedsiębiorstw branżowych naszego regionu.

I. Część teoretyczna – 16 jednostek szkoleniowych dydaktycznych (45 min )

1 Bezpieczeństwo i higiena pracy, ppoż., ochrona środowiska (2 j.s)

Porażenie prądem. Promieniowanie UV i promieniowanie cieplne. Zagrożenia pożarowe i środowiskowe. Pyły spawalnicze. Zagrożenie dla wzroku. Zagrożenie dla układu oddechowego spawacza. Zagrożenie hałasem. Indywidualne środki ochrony spawaczy. Przepisy i regulacje

2 Spawalność stali (1 j.s)

Pojęcie spawalności. Wpływ składu chemicznego, grubości i wodoru dyfundującego (podgrzewanie wstępne, temperatura międzyściegowa) na warunki spawania. Cykl cieplny spawania. Wpływ spawania na własności stali. Dodatki pierwiastków stopowych w stalach i ich wpływ na własności stali. Grupy materiałowe stali wg raportu technicznego ISO/TR 15608.

3 Przegląd procesów spawania (1 j.s)

Łuk spawalniczy jako źródło ciepła spawania. Zasada spawania procesami MAG/MIG (135/131). Spawanie gazowe (311). Spawanie łukowe samoosłonowym drutem proszkowym (114). Zasada spawania procesem TIG (141). Zasada spawania łukiem krytym (12).

4 Zastosowanie prądu elektrycznego do spawania łukowego (1 j.s)

Podstawy elektrotechniki spawalniczej. Charakterystyka łuku spawalniczego. Łuk jako źródło ciepła. Moc łuku. Parametry prądu elektrycznego (natężenie, napięcie, rezystancja). Przenoszenie metalu przez łuk. Powstawanie jeziorka spawalniczego.

5 Urządzenia spawalnicze (1 j.s)

Zasilanie prądem spawania, ważniejsze sposoby zasilania. Zmiana parametrów prądu sieciowego w prąd spawania. Spawalnicze źródła energii. Transformatory jako źródła prądu przemiennego. Prostowniki jako źródła prądu stałego. Obwód elektryczny i napięcie prądu, prąd spawania. Praca znamionowa (cykl pracy). Parametry spawania. Źródła prądu stałego (DC), przemiennego (AC). Charakterystyka źródeł energii. Charakterystyka łuku spawalniczego. Budowa uchwytu elektrodowego. Kontrola prądu spawania. Wspomaganie procesu zajarzenia łuku. Układ zerowania. Obsługa wyposażenia (stan przewodów prądowych i złączek, podłączanie przewodów spawalniczych do spawanych wyrobów). Kontrola stanu bezpieczeństwa. Typowe parametry spawania w zależności od rodzaju i średnicy elektrody, pozycji spawania i grubości spawanego elementu. Klasyfikacja elektrod otulonych w normach spawalniczych. Zastosowanie różnych typów elektrod otulonych.

6 Materiały dodatkowe do spawania (2 j.s)

Materiały dodatkowe i ich zadania związane ze spawanym materiałem (elektrody, druty, pręty i gazy). Klasyfikacja materiałów dodatkowych. Grupy materiałowe spoiw wg EN ISO 9606-1. Magazynowanie, suszenie i użytkowanie.

7 Oznaczanie i wymiarowanie spoin, typowe pozycje spawania (2 j.s)

Rodzaje spoin, złączy spawanych, charakterystyka, wymiarowanie. Symbole i oznaczenie spoin na rysunkach (PN-EN ISO 2553). Pozycje spawania (PN-EN ISO 6947). Instrukcja technologiczna spawania (WPS) (PN-EN ISO 15609). Obróbka powierzchniowa spoin.

8 Przygotowanie złączy do spawania (2 j.s)

Procesy cięcia stosowane do różnych gatunków stali. Cięcie tlenowe: zasada, parametry, palniki do cięcia, maszyny do cięcia, jakość powierzchni ciętych (PN-EN ISO 9013). Zasada żłobienia łukowego i gazowego. Inne procesy cięcia: plazmowe, laserowe, mechaniczne. Przygotowanie złączy spawanych stali wg PN-EN ISO 9692-1.

9 Niezgodności spawalnicze (2 j.s)

Klasyfikacja niezgodności wg PN-EN ISO 6520-1. Przyczyny powstawania niezgodności spawalniczych: materiał podstawowy, proces spawania, spawacz, przygotowanie do spawania. Przegląd typowych niezgodności spawalniczych oraz przyczyn ich powstawania. Wpływ niezgodności spawalniczych na własności eksploatacyjne wyrobów.

10 Kwalifikowanie spawaczy (2 j.s)

Cel egzaminu spawacza. Normy dotyczące egzaminowania spawaczy (PN-EN ISO 9606-1, 2, 3, 4, 5). Zmienne zasadnicze i zakresy kwalifikacji. Termin ważności uprawnień. Złącza egzaminacyjne, metody badań złączy egzaminacyjnych. Kwalifikowanie w oparciu o instrukcje technologiczne spawania (WPS).

II. Część praktyczna – 38 jednostek szkoleniowych praktycznych (60 minut)

Zestaw ćwiczeń realizowanych na szkoleniu praktycznym:

• Instruktaż wstępny stanowiskowy (1 j.s)
• Ćwiczenie 1. Cięcie tlenowe, plazmowe (2 j.s)
• Ćwiczenie 2. Napawanie, t>5 (3 j.s)
• Ćwiczenie 3. Spawanie złączy teowych narożnych, t>=6 (3 j.s)
• Ćwiczenie 4. Spawanie złączy teowych, t>=6 (4 j.s)
• Ćwiczenie 5. Spawanie złączy teowych, t<=3 (8 j.s)
• Ćwiczenie 6. Spawanie złączy teowych, t>=8 (10 j.s)
• Ćwiczenie 7. Spawanie złączy teowych, t>=8 (8 j.s)

III. Egzamin(walidacja) – 2 godziny zegarowe

1. 1. Egzamin teoretyczny i praktyczny sprawdzający nabyte umiejętności

Synteza zawodu spawacz zgodnie z klasyfikacją zawodów :

Łączy części i elementy konstrukcyjne wykonane ze stali, żeliwa, metali nieżelaznych i ich stopów poprzez spawanie elektrodą topliwą w osłonie gazów chemicznie obojętnych (argon, hel) lub mieszanek gazowych (dwutlenek węgla lub jego mieszaniny z argonem) przez spawanie automatyczne lub spawanie gazowe ręczne oraz spawanie łukiem elektrycznym.

Zadania zawodowe spawacza :

• • dobieranie materiałów podstawowych i dodatkowych do spawania;
  • przygotowywanie elementów i materiałów do spawania zgodnie z dokumentacją techniczną;
  • wykonywanie operacji spawania różnymi technikami, za pomocą urządzeń spawalniczych wyposażonych w uchwyt prowadzony ręcznie i butle z gazami technicznymi (osłonowymi) lub palnika acetylenowo - tlenowego z utrzymaniem optymalnych parametrów spawania;
  • wykonywanie operacji spawania łukiem elektrycznym takimi metodami jak: osłona gazów ochronnych, łuk kryty czy węglowy;
  • wykonywanie operacji lutowania miękkiego i twardego, lutospawania i lutowania twardych metali kolorowych za pomocą kolby lutowniczej lub palnika acetylenowo - tlenowego;
  • wykonywanie operacji przecinania palnikiem gazowym, łukiem elektrycznym, metodą plazmową lub laserową z zastosowaniem różnych technik;
  • przygotowywanie powierzchni, elementów i części do spawania, zgrzewania, lutowania i przecinania przez czyszczenie i ukosowanie krawędzi, ustalanie wzajemnego położenia części czy odpowiednie zamocowywanie i oznaczanie miejsca przecięcia;
  • obsługiwanie i konserwowanie urządzeń i sprzętu do spawania, zgrzewania, lutowania i przecinania;
  • obsługa urządzeń wentylacyjnych i służących ochronie środowiska pracy;
  • posługiwanie się urządzeniami do mechanizacji spawania oraz przyrządami pomiarowymi do sprawdzania jakości złącza spawanego;
  • wykonywanie operacji spawania w zakresie posiadanych uprawnień według dokumentacji technicznej;
  • organizowanie własnego stanowiska pracy zgodnie z zasadami i przepisami BHP, ochrony ppoż, ochrony środowiska oraz wymaganiami ergonomii.

Dodatkowe zadania zawodowe spawacza:

• • sprawdzanie jakości wykonywanych spoin oraz usuwanie wad i niezgodności powstałych w trakcie spawania;
  • nadzorowanie innych pracowników

Warunki organizacyjne realizacji usługi

Zajęcia teoretyczne realizowane są w sali dydaktycznej wyposażonej w stanowiska dla uczestników oraz sprzęt multimedialny.

Zajęcia praktyczne realizowane są w pracowni spawalniczej wyposażonej w 8 stanowisk do spawania metodą TIG (141). Każde stanowisko wyposażone jest w źródło prądu do spawania metodą TIG, stół spawalniczy oraz niezbędny osprzęt i narzędzia. Organizator zapewnia materiały do ćwiczeń praktycznych, materiały dodatkowe, gazy osłonowe, materiały eksploatacyjne oraz środki ochrony indywidualnej.

Zajęcia prowadzone są pod bezpośrednim nadzorem instruktora zgodnie z programem szkolenia, dokumentacją technologiczną WPS oraz obowiązującymi zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy.

W przypadku liczby uczestników przekraczającej liczbę dostępnych stanowisk szkoleniowych organizacja zajęć praktycznych odbywa się zgodnie z wytycznymi W-CS-03/2025 Sieci Badawczej Łukasiewicz – Górnośląskiego Instytutu Technologicznego. Na jednym stanowisku szkoleniowym może pracować maksymalnie dwóch uczestników, przy jednoczesnym zwiększeniu liczby godzin ćwiczeń praktycznych o 50%, tak aby każdy uczestnik zrealizował pełny zakres programu szkolenia.

Organizacja walidacji

Walidacja efektów uczenia się prowadzona jest po zakończeniu procesu szkoleniowego i jest oddzielona od procesu dydaktycznego.

Walidacja obejmuje:

• test teoretyczny (60 minut)

• egzamin praktyczny polegający na wykonaniu złącza egzaminacyjnego zgodnie z dokumentacją WPS

(60 minut na uczestnika)

Walidację przeprowadza egzaminator posiadający uprawnienia Łukasiewicz – GIT.

Po pozytywnym wyniku egzaminu dokument kwalifikacyjny wydawany jest przez uprawniony podmiot certyfikujący zgodnie z obowiązującymi procedurami.

Termin realizacji usługi uwzględnia okres niezbędny do zakończenia procesu walidacji, ogłoszenia jej wyniku oraz wydania dokumentu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji przez uprawniony podmiot certyfikujący, w przypadku pozytywnego wyniku walidacji.

Uczestnik otrzymuje:

• instrukcje technologiczne WPS,
• materiały dydaktyczne w wersji elektronicznej,
• materiały do wykonywania ćwiczeń praktycznych,
• notatnik,
• długopis.

1. Ukończone 18 lat.
2. Wykształcenie co najmniej podstawowe

Uczestnik po pozytywnym wyniku egzaminu otrzymuje książeczkę spawacza oraz świadectwo egzaminu kwalifikacyjnego spawacza w metodzie TIG (141) wydane przez Sieć Badawczą Łukasiewicz – Górnośląski Instytut Technologiczny – Centrum Spawalnictwa zgodnie z normą PN-EN ISO 9606.

Program szkolenia podlega bieżącej ewaluacji i aktualizacji oraz opiniowania dydaktycznego.

Dostawca usługi dopuszcza nieobecność na zajęciach na poziomie 15 %.

Zwolnienie z VAT:

• • W przypadku, gdy usługa rozwojowa będzie finansowana w co najmniej 70% ze środków publicznych, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień, usługa korzysta ze zwolnienia z podatku VAT.
  • W takiej sytuacji wystawiona zostanie faktura ze stawką „zw.”, a cena usługi będzie określona w kwocie netto (bez doliczonego podatku VAT).