Kurs prawa jazdy kat. C, C+E z egzaminem państwowym
Kurs prawa jazdy kat. C, C+E z egzaminem państwowym
Informacje podstawowe
Informacje podstawowe
- KategoriaPrawo jazdy / Kursy mieszane lub specjalistyczne
- Grupa docelowa usługi
Grupę docelową usługi stanowią osoby, które chcą się rozwijać, a w rezultacie ukończenia szkolenia mają zamiar zdobyć uprawnienia poprzez uzyskanie prawa jazdy w zakresie kat. C oraz C+E.
Do kursu może przystąpić każdy, kto chce z własnej inicjatywy nabyć lub podnieść swoje umiejętności /kompetencje lub przekwalifikować się.
Usługa skierowana jest do osób, które spełniają poniższe warunki:
- posiadanie prawa jazdy kat. B;
- ukończenie 21 lat lub ukończone 18 lat (pod warunkiem zdania egzaminu z zakresu Kwalifikacji Wstępnej);
- brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. C, C+E (świadectwo lekarskie wystawione przez odpowiedniego lekarza i orzeczenie psychologiczne wystawione przez uprawnionego psychologa stwierdzające zdolność do kierowania pojazdami kat. C, C+E);
- posiadanie nr PKK (Profil Kandydata na Kierowcę) dla kat. C oraz kat. C+E wydawanego przez wydział komunikacji starostwa powiatowego właściwego dla miejsca zamieszkania kursanta.
- Minimalna liczba uczestników2
- Maksymalna liczba uczestników10
- Data zakończenia rekrutacji14-06-2026
- Forma prowadzenia usługistacjonarna
- Podstawa uzyskania wpisu do BURart. 28 ust. 1, ust. 8, art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1226 )
- Zakres uprawnieńAM, A1, A2, A, B1, B, BE, C, CE, D, T
Cel
Cel
Cel edukacyjny
Celem edukacyjnym usługi jest przygotowanie teoretyczne i praktyczne uczestnika szkolenia do samodzielnego bezpiecznego kierowania pojazdem ciężarowym kat. C oraz pojazdem ciężarowym z przyczepą kat. C+E oraz jego obsługi. Celem edukacyjnym jest również przygotowanie kursanta do zdania egzaminu państwowego i uzyskania uprawnień kierowcy kat. C oraz C+E.Efekty uczenia się oraz kryteria weryfikacji ich osiągnięcia i Metody walidacji
| Efekty uczenia się | Kryteria weryfikacji | Metoda walidacji |
|---|---|---|
| W obszarze wiedzy uczestnik opanowuje wszystkie teoretyczne podstawy kierowania pojazdem kategorii C i C+E, w zakresie zgodnym z tematyką szkolenia i programem nauczania dla prawa jazdy kat. C, C+E | - omawia przepisy ogólne dotyczące ruchu drogowego, - omawia zasady i przepisy szczegółowe dot. samochodów ciężarowych, - wskazuje zagrożenia związane z ruchem drogowym - ustala zasady postępowania w różnych sytuacjach drogowych, - wskazuje techniki kierowania i obowiązki kierowcy kat. C, C+E. W obszarze wiedzy kryteria weryfikacji dla kursu prawa jazdy są tożsame z efektami uczenia się, które osiąga uczestnik w zakresie zgodnym z tematyką szkolenia i programem nauczania dla prawa jazdy kat. C, C+E określonymi w szczegółowym programie szkolenia, stanowiącym załącznik nr 1 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 04.03.2016 w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców (Dz.U. 2018, poz. 1885 ze zm.) | Test teoretyczny z wynikiem generowanym automatycznie |
| W obszarze umiejętności uczestnik stosuje teoretyczne podstawy działania w zakresie kierowania pojazdem kat. C, C+E. Przygotowuje, uruchamia i obsługuje samochód ciężarowy i samochód ciężarowy z przyczepą, a także monitoruje proces jazdy i wykonuje wszelkie niezbędne czynności i manewry drogowe. | - przygotowuje się do jazdy, - kontroluje parametry pojazdu, - sprawdza stan techniczny podstawowych elementów pojazdu, - sprawdza poziom płynów eksploatacyjnych i uzupełnia ich stan, - zajmuje właściwą pozycję na drodze, - posługuje się urządzeniami sterowania pojazdem podczas jazdy i parkowania, - obserwuje drogę, - przewiduje rzeczywiste lub potencjalne zagrożenia - wykonuje zadania na placu manewrowym i w ruchu drogowym, określone w odpowiednich przepisach. W obszarze umiejętności kryteria weryfikacji dla kursu prawa jazdy są tożsame z efektami uczenia się, które uczestnik osiąga w zakresie zgodnym z ww. podstawami prawnymi. | Obserwacja w warunkach rzeczywistych |
| W obszarze kompetencji społecznych uczestnik stosuje umiejętności interpersonalne i komunikacyjne, które są kluczowe dla bezpiecznego poruszania się w ruchu drogowym i które jednocześnie wspierają profesjonalną jazdę. | - rozróżnia zasady komunikacji interpersonalnej, - przestrzega systemu wartości, który motywuje do bezpiecznych zachowań na drodze i uwzględnia zasadę partnerstwa wobec innych uczestników ruchu drogowego, - ocenia sytuację i dostosowuje do niej swoją reakcję, - dba o bezpieczeństwo swoje i innych użytkowników drogi, w zakresie zgodnym z ww. podstawami prawnymi. | Obserwacja w warunkach rzeczywistych |
Kwalifikacje i kompetencje
Kwalifikacje
Kwalifikacje niewłączone do ZSK
Uznane kwalifikacje
Informacje
- Nazwa Podmiotu prowadzącego walidacjęWojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego
- Nazwa Podmiotu certyfikującegoUrząd Miasta / Starostwo Powiatowe
Program
Program
RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA | |||
|
|
|
|
L.P. | TEMATYKA SZKOLENIA | Liczba godz. teorii | Liczba godz. prakt. |
(1 godz. = 45 min) | (1 godz. = 60 min) | ||
BLOK I. PROGRAM NAUCZANIA PRAWO JAZDY KAT. C | |||
| ZAJĘCIA TEORETYCZNE |
|
|
1. | Pojęcia podstawowe. Szczególna ostrożność. Ruch prawostronny. Zasada ograniczonego zaufania. Znaki ostrzegawcze. | 20 |
|
2. | Znaki informacyjne. Znaki kierunku i miejscowości. Znaki uzupełniające. Znaki poziome. Znaki zakazu. | ||
3. | Przejazdy kolejowe. Zachowanie się wobec pieszych i rowerzystów. Prędkość i hamowanie. Włączanie się do ruchu. | ||
4. | Wymijanie. Omijanie. Cofanie. Wyprzedzanie. Zmiana kierunku jazdy. Zmiana pasa ruchu. Zawracanie. Jazda w ruchu okrężnym. | ||
5. | Sygnały na drodze. Hierarchia sygnałów i znaków. Przecinanie się kierunków ruchu. Zatrzymanie i postój. | ||
6. | Używanie telefonu w samochodzie. Przewóz dzieci samochodem. Pasy bezpieczeństwa. Holowanie. Przewóz i zabezpieczenie ładunków. Jazda z przyczepą/przyczepką. Łańcuchy przeciwpoślizgowe. | ||
7. | Wyposażenie obowiązkowe. Światła zewnętrzne. Kontrolki w pojeździe. Zasady używania świateł. Budowa pojazdu. Obsługa codzienna. | ||
8. | Pierwsza pomoc. | ||
| ZAJĘCIA PRAKTYCZNE |
|
|
1. | Przygotowanie się do jazdy. |
| 20 |
2. | Posługiwanie się urządzeniami sterowania pojazdem podczas jazdy i parkowania. | ||
3. | Włączanie się do ruchu. | ||
4. | Zajmowanie właściwej pozycji na drodze. | ||
5. | Respektowanie praw innych uczestników ruchu oraz porozumiewania się z nimi przy użyciu dopuszczalnych środków. | ||
6. | Bezpieczne wykonywanie wszelkich manewrów występujących w różnych sytuacjach drogowych. | ||
7. | Obserwacja drogi i przewidywanie rzeczywistych lub potencjalnych zagrożeń. | ||
8. | Skuteczne reagowanie w przypadku powstania rzeczywistego zagrożenia, w tym hamowanie awaryjne. | ||
9. | Jazda z prędkością nie utrudniającą ruchu i dostosowaną do warunków ruchu drogowego. | ||
10. | Jazda z zachowaniem obowiązujących przepisów ruchu drogowego. | ||
11. | Zachowanie środków ostrożności przy wysiadaniu z pojazdu. | ||
12. | Wykonywanie podstawowych czynności kontrolno-obsługowych tych mechanizmów i urządzeń pojazdu, które mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo jazdy. | ||
13. | Jazda poza terenem zabudowanym lub po drogach o podwyższonej dopuszczalnej prędkości | ||
BLOK II. PROGRAM NAUCZANIA PRAWO JAZDY KAT. CE | |||
| ZAJĘCIA PRAKTYCZNE |
|
|
1. | Przygotowanie się do jazdy. |
| 25 |
2. | Sprzędanie i rozprzęganie pojazdu z przyczepą lub naczepą w zakresie kat. C+E prawa jazdy. | ||
3. | Posługiwanie się urządzeniami sterowania pojazdem podczas jazdy i parkowania. | ||
4. | Włączanie się do ruchu. | ||
5. | Zajmowanie właściwej pozycji na drodze. | ||
6. | Respektowanie praw innych uczestników ruchu oraz porozumiewania się z nimi przy użyciu dopuszczalnych środków. | ||
7. | Bezpieczne wykonywanie wszelkich manewrów występujących w różnych sytuacjach drogowych. | ||
8. | Obserwacja drogi i przewidywanie rzeczywistych lub potencjalnych zagrożeń. | ||
9. | Skuteczne reagowanie w przypadku powstania rzeczywistego zagrożenia, w tym hamowanie awaryjne. | ||
10. | Jazda z prędkością nie utrudniającą ruchu i dostosowaną do warunków ruchu drogowego. | ||
11. | Jazda z zachowaniem obowiązujących przepisów ruchu drogowego. | ||
12. | Zachowanie środków ostrożności przy wysiadaniu z pojazdu. | ||
13. | Wykonywanie podstawowych czynności kontrolno-obsługowych tych mechanizmów i urządzeń pojazdu, które mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo jazdy. | ||
14. | Jazda poza terenem zabudowanym lub po drogach o podwyższonej dopuszczalnej prędkości | ||
| EGZAMIN WEWNĘTRZNY KAT. C, C+E | 2 | |
| EGZAMIN PAŃSTWOWY TEORETYCZNY W WORD kat. C (WALIDACJA) | 1 | |
| EGZAMIN PAŃSTWOWY PRAKTYCZNY W WORD kat. C (WALIDACJA) | 1 | |
| EGZAMIN PAŃSTWOWY PRAKTYCZNY W WORD kat. C+E (WALIDACJA) | 1 | |
| ZAJĘCIA TEORETYCZNE I PRAKTYCZNE | 70 | |
- LICZBA GODZIN RAZEM - | |||
Czas trwania kursu prawa jazdy kat. C z egzaminem państwowym:
- 20 godz. teorii (15 godz. zegarowych),
- 45 godz. praktyki (45 godz. zegarowych),
- 1h egzamin wewnętrzny C w OSK
- 1 h egzamin wewnętrzny C+E w OSK
- 1h egzamin państwowy teoretyczny kat. C w WORD
- 1h egzamin państwowy praktyczny kat. C w WORD
- 1 h egzamin państwowy praktyczny kat. C+E w WORD
Egzamin wewnętrzny teoretyczny - instruktor sprawdza wiedzę uczestnika poprzez test z wynikiem generowanym automatycznie przy użyciu programu komputerowego (dokumentem jest wydruk pdf.), a egzamin wewnętrzny praktyczny (na prawach egzaminu państwowego) - instruktor przeprowadza w pojeździe szkoleniowym na placu manewrowym i w ruchu drogowym.
Walidacja realizowana przez podmiot zewnętrzny: jest to egzamin państwowy, który jest realizowany przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego wybrany przez kursanta.
Harmonogram ma charakter poglądowy. Część praktyczna jest ustalana indywidualnie pomiędzy instruktorem, a uczestnikiem usługi. Walidacja nastąpi nie później niż 18.10.2026
Egzamin wewnętrzny oraz walidacja są ustalane indywidualnie i odbędą się w pierwszym możliwym terminie. Podany w harmonogramie termin egzaminu wewnętrznego i walidacji są datami orientacyjnymi!
Harmonogram
Harmonogram
| Przedmiot / temat | Typ aktywności | Prowadzący | Data realizacji zajęć | Godzina rozpoczęcia | Godzina zakończenia | Liczba godzin |
|---|---|---|---|---|---|---|
Przedmiot / temat 1 z 17 Zajęcia teoretyczne - 1. i 2. blok tematyczny programu szkolenia | Typ aktywności Zajęcia | Prowadzący PAWEŁ JAROSZYK | Data realizacji zajęć 15-06-2026 | Godzina rozpoczęcia 16:00 | Godzina zakończenia 17:30 | Liczba godzin 01:30 |
Przedmiot / temat 2 z 17 - | Typ aktywności Przerwa | Prowadzący - | Data realizacji zajęć 15-06-2026 | Godzina rozpoczęcia 17:30 | Godzina zakończenia 18:00 | Liczba godzin 00:30 |
Przedmiot / temat 3 z 17 Zajęcia teoretyczne - 1. i 2. blok tematyczny programu szkolenia | Typ aktywności Zajęcia | Prowadzący PAWEŁ JAROSZYK | Data realizacji zajęć 15-06-2026 | Godzina rozpoczęcia 18:00 | Godzina zakończenia 20:15 | Liczba godzin 02:15 |
Przedmiot / temat 4 z 17 Zajęcia teoretyczne - 3. i 4. blok tematyczny programu szkolenia | Typ aktywności Zajęcia | Prowadzący PAWEŁ JAROSZYK | Data realizacji zajęć 16-06-2026 | Godzina rozpoczęcia 16:00 | Godzina zakończenia 17:30 | Liczba godzin 01:30 |
Przedmiot / temat 5 z 17 - | Typ aktywności Przerwa | Prowadzący - | Data realizacji zajęć 16-06-2026 | Godzina rozpoczęcia 17:30 | Godzina zakończenia 18:00 | Liczba godzin 00:30 |
Przedmiot / temat 6 z 17 Zajęcia teoretyczne - 3. i 4. blok tematyczny programu szkolenia | Typ aktywności Zajęcia | Prowadzący PAWEŁ JAROSZYK | Data realizacji zajęć 16-06-2026 | Godzina rozpoczęcia 18:00 | Godzina zakończenia 20:15 | Liczba godzin 02:15 |
Przedmiot / temat 7 z 17 Zajęcia teoretyczne - 5. i 6. blok tematyczny programu szkolenia | Typ aktywności Zajęcia | Prowadzący PAWEŁ JAROSZYK | Data realizacji zajęć 17-06-2026 | Godzina rozpoczęcia 16:00 | Godzina zakończenia 17:30 | Liczba godzin 01:30 |
Przedmiot / temat 8 z 17 - | Typ aktywności Przerwa | Prowadzący - | Data realizacji zajęć 17-06-2026 | Godzina rozpoczęcia 17:30 | Godzina zakończenia 18:00 | Liczba godzin 00:30 |
Przedmiot / temat 9 z 17 Zajęcia teoretyczne - 5. i 6. blok tematyczny programu szkolenia | Typ aktywności Zajęcia | Prowadzący PAWEŁ JAROSZYK | Data realizacji zajęć 17-06-2026 | Godzina rozpoczęcia 18:00 | Godzina zakończenia 20:15 | Liczba godzin 02:15 |
Przedmiot / temat 10 z 17 Zajęcia teoretyczne - 7. i 8. blok tematyczny programu szkolenia | Typ aktywności Zajęcia | Prowadzący PAWEŁ JAROSZYK | Data realizacji zajęć 18-06-2026 | Godzina rozpoczęcia 16:00 | Godzina zakończenia 17:30 | Liczba godzin 01:30 |
Przedmiot / temat 11 z 17 - | Typ aktywności Przerwa | Prowadzący - | Data realizacji zajęć 18-06-2026 | Godzina rozpoczęcia 17:30 | Godzina zakończenia 18:00 | Liczba godzin 00:30 |
Przedmiot / temat 12 z 17 Zajęcia teoretyczne - 7. i 8. blok tematyczny programu szkolenia | Typ aktywności Zajęcia | Prowadzący PAWEŁ JAROSZYK | Data realizacji zajęć 18-06-2026 | Godzina rozpoczęcia 18:00 | Godzina zakończenia 20:15 | Liczba godzin 02:15 |
Przedmiot / temat 13 z 17 - | Typ aktywności Walidacja | Prowadzący - | Data realizacji zajęć 14-08-2026 | Godzina rozpoczęcia 10:00 | Godzina zakończenia 11:00 | Liczba godzin 01:00 |
Przedmiot / temat 14 z 17 - | Typ aktywności Walidacja | Prowadzący - | Data realizacji zajęć 16-08-2026 | Godzina rozpoczęcia 10:00 | Godzina zakończenia 11:00 | Liczba godzin 01:00 |
Przedmiot / temat 15 z 17 - | Typ aktywności Walidacja | Prowadzący - | Data realizacji zajęć 14-10-2026 | Godzina rozpoczęcia 10:00 | Godzina zakończenia 11:00 | Liczba godzin 01:00 |
Przedmiot / temat 16 z 17 - | Typ aktywności Walidacja | Prowadzący - | Data realizacji zajęć 15-10-2026 | Godzina rozpoczęcia 10:00 | Godzina zakończenia 11:00 | Liczba godzin 01:00 |
Przedmiot / temat 17 z 17 - | Typ aktywności Walidacja | Prowadzący - | Data realizacji zajęć 16-10-2026 | Godzina rozpoczęcia 10:00 | Godzina zakończenia 11:00 | Liczba godzin 01:00 |
Podsumowanie
| Rodzaj godzin | Liczba godzin |
|---|---|
Rodzaj godzin Suma godzin zegarowych usługi | Liczba godzin 61:00 |
Rodzaj godzin w tym suma godzin zajęć | Liczba godzin 09:00 |
Rodzaj godzin w tym suma godzin walidacji | Liczba godzin 05:00 |
Rodzaj godzin w tym suma przerw | Liczba godzin 02:00 |
Rodzaj godzin w tym liczba godzin zajęć praktycznych indywidualnych | Liczba godzin 45:00 |
Rodzaj godzin Suma godzin dydaktycznych bez przerw | Liczba godzin 78:30 |
Cena
Cena
Cennik
| Rodzaj ceny | Cena |
|---|---|
Rodzaj ceny Koszt przypadający na 1 uczestnika brutto | Cena 10 655,00 PLN |
Podmiot uprawniony do zwolnienia z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT ze względu na wartość sprzedaży | |
Rodzaj ceny Koszt przypadający na 1 uczestnika netto | Cena 10 655,00 PLN |
Rodzaj ceny Koszt osobogodziny brutto | Cena 159,03 PLN |
Rodzaj ceny Koszt osobogodziny netto | Cena 159,03 PLN |
Rodzaj ceny W tym koszt walidacji brutto | Cena 655,00 PLN |
Rodzaj ceny W tym koszt walidacji netto | Cena 655,00 PLN |
Rodzaj ceny W tym koszt certyfikowania brutto | Cena 0,00 PLN |
Rodzaj ceny W tym koszt certyfikowania netto | Cena 0,00 PLN |
Liczba godzin usługi
| Rodzaj godzin | Liczba godzin |
|---|---|
Rodzaj godzin Liczba godzin zegarowych usługi | Liczba godzin 67:00 |
Rodzaj godzin w tym liczba godzin zajęć praktycznych indywidualnych | Liczba godzin 45:00 |
Prowadzący
Prowadzący
PAWEŁ JAROSZYK
Dodatkowo posiada:
*Certyfikat trenera wykładowcy na kursach kwalifikacji wstępnej i okresowej dla kierowców wykonujących przewóz drogowy
*Certyfikat kompetencji zawodowych w drogowym transporcie rzeczy
* Zaświadczenie o ukończonym kursie pedagogicznym dla instruktorów praktycznej nauki zawodu
*Certyfikat ukończenia szkolenia z zakresu doskonalenia techniki bezpiecznej jazdy dla kierowców samochodów osobowych
*Certyfikat ukończenia szkolenia z zakresu doskonalenia techniki jazdy dla kierowców samochodów osobowych
* Certyfikat ukończenia kursu trenera - wykładowcy (dot. wszystkich kursów zawodowych kierowcy) dla kierowców wykonujących przewóz drogowy.
Informacje dodatkowe
Informacje dodatkowe
Informacje o materiałach dla uczestników usługi
Zapewniamy stały dostęp do materiałów edukacyjnych niezbędnych do zdobywania i utrwalania wiedzy, tj. podręczników kursanta z dostępem online do dodatkowych narzędzi nauczania (wykłady, dyskusje) i państwowych testów egzaminacyjnych na prawo jazdy (pełna baza pytań na egzamin państwowy) oraz możliwość odbywania zajęć praktycznych na naszym sprzęcie na terenie własnej bazy technicznej przystosowanej do szkoleń, w szerokim zakresie czasowym odpowiadającym potrzebom klientów.
Warunki uczestnictwa
Do kursu mogą przystąpić osoby, które posiadają prawo jazdy kat. B oraz mają ukończone co najmniej 21 lat lub ukończone 18 lat (pod warunkiem zdania egzaminu z zakresu Kwalifikacji Wstępnej).
Kandydat musi spełnić warunek braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii C, C+E (świadectwo lekarskie wystawione przez odpowiedniego lekarza i orzeczenie psychologiczne wystawione przez uprawnionego psychologa stwierdzające zdolność do ww.).
Warunkiem zapisania na kurs jest posiadanie numeru PKK, czyli Profilu Kandydata na Kierowcę dla kat. C i C+E wydawanego przez wydział komunikacji starostwa powiatowego właściwego dla miejsca zamieszkania danej osoby - numery PKK osoba zapisująca się na usługę powinna posiadać na co najmniej jeden dzień przed rozpoczęciem usługi.
Informacje dodatkowe
Część praktyczna kursu i egzamin wewnętrzny ustalane są indywidualnie z uczestnikiem usługi i odbędą się w terminie od 19.06.- 16.08.2026. Szczegółowe dni i godziny części praktycznej kursu dostępne będą u osoby nadzorującej usługę po stronie dostawcy usług. Zajęcia praktyczne mogą prowadzić wszystkie osoby wskazane w sekcji "Prowadzący" w zależności od dostępności.
Usługodawca zastrzega, że szkolenie może ulec skróceniu/wydłużeniu ze względu na dyspozycyjność kursanta.
Uczestnik zostanie umówiony na egzamin państwowy w dostępnych terminach wynikających z pracy jednostek zewnętrznych w okresie od 17.08-18.10.2026.
Uczestnictwo w zajęciach:
- teoria i praktyka - aby ukończyć kurs i otrzymać zaświadczenie o jego odbyciu należy zrealizować pełną wymaganą liczbę godzin dla danej kategorii. Godziny zajęć praktycznych będą ewidencjonowane na karcie prowadzonych zajęć, którą każdy kursant otrzyma przed pierwszą planowaną jazdą.
Usługa zwolniona z VAT zw: art. 43 ust. 1 pkt 29 a) Ustawy o VAT
Adres
Adres
Zajęcia praktyczne odbywają się w godzinach 6.00 - 22.00 na terenie placu manewrowego Porażyn Tartak/Łęczyce 34a przystosowanego do nauki jazdy oraz jazda w ruchu miejskim, manewry oraz jazda w warunkach drogowych z instruktorem - lokalizacja uzależniona od wyboru jednostki certyfikującej WORD przez kursanta.
Szczegółowe dni i godziny zajęć praktycznych kursu ustalane będą indywidualnie dla uczestników szkolenia z osobą nadzorującą usługę po stronie podmiotu świadczącego usługi rozwojowe.
Udogodnienia w miejscu realizacji usługi
- Wi-fi
- Laboratorium komputerowe