Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ECPW) dla pielęgniarek endoskopowych - kurs praktyczny na preparatach zwierzęcych ex-vivo

NUMER KURSU SMK: 30394

Kurs odbywa się stacjonarnie, w formie szkolenia dwudniowego.

Kierownik Naukowa, Trener: Beata Żmijewska

Trener: Elżbieta Bąk

Szkolenie ma charakter intensywny, łącząc część teoretyczną z praktycznym treningiem na preparatach - izolowanych przewodach pokarmowych świń.

Celem szkolenia jest przygotowanie pielęgniarek endoskopowych do profesjonalnego asystowania przy zabiegach ECPW, właściwego przygotowania stanowiska endoskopowego, obsługi sprzętu oraz współpracy z lekarzem endoskopistą podczas procedury.

Pierwszego dnia odbywa się część teoretyczna oraz pierwsza część zajęć praktycznych na stanowiskach endoskopowych, mająca na celu weryfikację biegłości uczestników kursu w posługiwaniu się narzędziami endoskopowymi. Zajęcia mają na celu zapoznanie szkolonych osób ze sprzętem stosowanym podczas procedury ECPW, zasadami przygotowania sali zabiegowej, instrumentarium oraz rolą pielęgniarki w poszczególnych etapach zabiegu.

Drugi dzień kursu poświęcony jest na szkolenie praktyczne, w formie warsztatów „hands-on” na nieutrwalonych preparatach zwierzęcych. Zajęcia koncentrują się na doskonaleniu umiejętności asystowania przy zabiegu ECPW, przygotowywaniu i podawaniu narzędzi endoskopowych oraz prawidłowej obsłudze akcesoriów endoskopowych.

Każdy uczestnik szkolenia będzie miał możliwość przećwiczenia kluczowych elementów pracy asystenta endoskopowego podczas procedury ECPW, takich jak:

Organizacja stanowiska pracy w pracowni endoskopowej

• zasady ochrony radiologicznej podczas pracy z aparatem RTG
• przygotowanie stanowiska do procedury ECPW z uwzględnieniem ergonomii pracy zespołu : ustawienie stołu zabiegowego, monitora oraz aparatu RTG
• przygotowanie i kontrola toru wizyjnego oraz systemu fluoroskopowego

Obsługa duodenoskopu

• budowa i funkcje duodenoskopu z optyką boczną (kanały robocze, elevator, systemy sterowania)
• różnice pomiędzy duodenoskopem, gastroskopem i kolonoskopem
• orientacja w polu widzenia przy optyce bocznej

Przygotowanie akcesoriów do kaniulacji dróg żółciowych

• przygotowanie zestawu do kaniulacji
• rodzaje cewników, sfinkterotomów oraz prowadników
• przygotowanie kontrastu i zasady bezpiecznego kontrastowania dróg żółciowych
• obsługa prowadnika, zachowanie jałowości oraz współpraca z lekarzem podczas kaniulacji

Identyfikacja brodawki Vatera i asysta podczas kaniulacji

• anatomia endoskopowa zstępującej części dwunastnicy
• obraz prawidłowej i zmienionej brodawki Vatera
• warianty anatomiczne i tzw. trudna brodawka
• anatomia radiologiczna dróg żółciowych i przewodu trzustkowego
• komunikacja w zespole podczas trudnej kaniulacji

Procedury terapeutyczne w drogach żółciowych

• wskazania do sfinkterotomii
• budowa i przygotowanie sfinkterotomów
• zasady bezpiecznego użycia diatermii podczas nacięcia brodawki
• przygotowanie balonów do dylatacji brodawki (EPLBD)
• organizacja stanowiska do ekstrakcji złogów (balon ekstrakcyjny, koszyk, litotrypsja mechaniczna)

Stentowanie dróg żółciowych

• wskazania do protezowania dróg żółciowych
• rodzaje stentów: plastikowe oraz samorozprężalne metalowe (SEMS)
• przygotowanie systemów wprowadzania stentów
• mechanizm uwalniania stentów oraz kontrola ich położenia we fluoroskopii

Postępowanie w sytuacjach nagłych

• rola asysty w sytuacjach wymagających natychmiastowej reakcji
• rozpoznawanie i postępowanie w przypadku powikłań śródoperacyjnych ECPW: krwawienia, perforacji.
• Zasady zapobiegania OZT po ECPW
• komunikacja i współpraca w zespole endoskopowym

SZCZEGÓŁOWY OPIS ĆWICZEŃ PRAKTYCZNYCH NA STANOWISKACH ENDOSKOPOWYCH (piątek)

Ćwiczenia będą trwały 90 minut podczas których uczestnicy zapoznają się z następującymi zagadnieniami:

• przygotowanie stanowiska do procedury ECPW z uwzględnieniem ergonomii pracy zespołu : ustawienie stołu zabiegowego, monitora oraz aparatu RTG
• przygotowanie i kontrola toru wizyjnego oraz systemu fluoroskopowego
• obsługa duodenoskopu z optyką boczną: zapoznanie się z budową duodenoskopu (kanały robocze, elevator, systemy sterowania), przygotowanie duodenoskopu do procedury ECPW
• zapoznanie się z narzędziami wykorzystywanymi podczas ECPW, ich działaniem oraz obsługą

SZCZEGÓŁOWY OPIS WARSZTATÓW HANDS-ON (sobota)

Warsztaty będą podzielone na 4 bloki po 90 minut, podczas których uczestnicy zapoznają się z następującymi zagadnieniami:

• przygotowanie sprzętu do kaniulacji brodawki Vatera :cewniki, sfinkterotomy, prowadniki,
• przygotowanie kontrastu do kontrastowania dróg żółciowych
• asysta podczas kaniulacji dróg żółciowych: obsługa i stabilizacja prowadnika, współpraca z lekarzem podczas selektywnej kaniulacji i kontrastowania dróg żółciowych, komunikacja w zespole podczas trudnej kaniulacji
• przygotowanie do procedur terapeutycznych w drogach żółciowych: wykonanie sfinkterotomii, sfinkteroplastyki, ekstrakcja złogów z dróg żółciowych
• przygotowanie systemu wprowadzania stentu plastikowego: zapoznanie się z mechanizmem uwalniania stentu plastikowego
• przygotowanie stentu samorozprężalnego (SEMS):poznanie mechanizmu rozprężania i uwalniania stentu metalowego
• postępowanie w sytuacjach nagłych podczas ECPW
• omówienie i symulacja najczęstszych powikłań procedury
• zasady postępowania w przypadku krwawienia, perforacji oraz zapalenia trzustki

Każdy uczestnik wykona samodzielnie minimum 1x asystę przy następujących procedurach

1. Cewnikowanie i kontrastowanie dróg żółciowych
2. Sfinkterotomia, sfinkteroplastyka
3. Użycie koszyka/balona do ekstrakcji złogów z dróg żółciowych
4. Użycie balona do rozszerzania
5. Protezowanie protezą plastikową
6. Protezowanie protezą nitinolowa samorozprężalną

PROGRAM KURSU

Dzień 1 – PIĄTEK

Dzień 2 – SOBOTA

*organizator dopuszcza przesunięcie w czasie przerw kawowych oraz lunchu bez wpływu na ilość oraz długość trwania pozostałych zajęć oraz całości szkolenia

Przed rozpoczęciem kursu wszyscy uczestnicy rozwiążą PRE-TEST, którego celem będzie ocena podstawowej wiedzy na temat procedury ECPW przed przystąpieniem do kursu.

Metody walidacji i kryteria weryfikacji efektów uczenia się:

Teoretyczna:

Po zakończeniu kursu wszyscy uczestnicy rozwiążą test walidujący, POST-TEST, którego celem będzie weryfikacja umiejętności i wiedzy zdobytej podczas szkolenia.

Test wyboru sprawdzający wiedzę, walidujący efekty uczenia się (POST-TEST) będzie obejmował minimum 20 pytań, próg zaliczenia 50%poprawnych odpowiedzi. Treść pytań oraz klucz odpowiedzi przygotowany przez przez Kierownika Naukowego Kursu, mgr Beatę Żmijewską, a przeprowadzony przez Walidatora, lek. wet. Karolinę Figiel

Praktyczna: Ocena umiejętności praktycznych na modelach, obserwacja praktyczna w warunkach symulowanych w trakcie trwania zajęć, gdzie uczestnik musi wykazać się znajomością każdej z kluczowych czynności. Formularz czynności do wykonania oraz kryteria zaliczenia przygotowane przez Kierownika Naukowego Kursu, mgr Beatę Żmijewską obserwacja i wypełnienie formularzy przeprowadzone przez Walidatora, lek. wet. Karolinę Figiel

Rozdzielność ról:

Testy teoretyczny (POST-TEST) przygotowany jest przez Kierownika Naukowego Kursu, mgr Beatę Żmijewską, a przeprowadzony przez Walidatora, Karolinę Figiel.

Ocena praktyczna - formularz obserwacji wraz z kryteriami zaliczenia - przygotowana przez Kierownika Naukowego Kursu, mgr. Beatę Żmijewską, a przeprowadzona przez Walidatora, Karolinę Figiel.

Na zakończenie szkolenia odbędzie się sesja podsumowująca, podczas której uczestnicy będą mogli swobodnie zadawać pytania i dyskutować na temat przeprowadzonych zabiegów i asysty. Omówione zostaną także wyniki testów.

Uczestniczki kursu otrzymają zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, wydane zgodnie ze wzorem określonym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 16 stycznia 2026 r. w sprawie kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych (Dz. U. poz. 57).

Ukończenie kursu dokształcającego, zgodnie z uchwałą NIPIP nr 166/VIII/2025 z dnia 3 grudnia 2025 r., wiąże się z przyznaniem 10 punktów edukacyjnych.

Warunkiem udziału w szkoleniu przez pielęgniarkę jest:

• posiadanie aktualnego prawa wykonywania zawodu,
• ukończenie kursu specjalistycznego „Endoskopia”,
• posiadanie aktualnego orzeczenia lekarza medycyny pracy potwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy z promieniowaniem jonizującym (ważnego na czas trwania szkolenia) oraz akceptacja zasad pracy w pracowni radiologicznej,
• zakwalifikowanie do udziału w kursie dokształcającym przez organizatora kształcenia za pośrednictwem Systemu Monitorowania Kształcenia (SMK).