Zarządzanie finansami i controlling w przedsiębiorstwie

Program

Szkolenie ma charakter warsztatowy i obejmuje kompleksowe zagadnienia związane z planowaniem finansowym, budżetowaniem, controllingiem oraz analizą i rozliczaniem kosztów projektów w przedsiębiorstwie. Program łączy część teoretyczną z intensywnymi ćwiczeniami praktycznymi w Excelu, pozwalając uczestnikom przejść przez pełen cykl pracy z projektem – od etapu planowania budżetu i ustalania wskaźników efektywności, poprzez monitorowanie realizacji i analizę odchyleń, aż po ocenę rentowności i doskonalenie procesów controllingu. Uczestnicy poznają metody analizy kosztów, zasady alokacji kosztów wspólnych, tworzenia raportów zarządczych oraz wykorzystania narzędzi finansowych i analitycznych w procesie podejmowania decyzji menedżerskich.

Moduł 1. Rola finansów i controllingu w zarządzaniu przedsiębiorstwem projektowym

Opis:

Moduł stanowi wprowadzenie do zagadnień finansów i controllingu w kontekście zarządzania przedsiębiorstwem realizującym projekty. Uczestnicy poznają kluczowe pojęcia finansowe, cele controllingu oraz zależności między budżetem, kosztami, przychodami i wynikiem

finansowym. Omawiane będą główne procesy finansowe w organizacji, a także znaczenie informacji zarządczej w podejmowaniu decyzji strategicznych i operacyjnych.

Zakres tematyczny:

• rola finansów w procesie zarządzania przedsiębiorstwem,
• znaczenie controllingu jako narzędzia wspierającego decyzje menedżerskie,
• podstawowe kategorie finansowe: przychody, koszty, wynik finansowy, cash flow,
• powiązania między planowaniem operacyjnym a budżetowaniem,
• struktura odpowiedzialności finansowej w organizacji projektowej,
• wykorzystanie danych finansowych w ocenie efektywności działalności,
• wprowadzenie do Excela jako narzędzia controllingu i analizy finansowej.

Moduł 2. Struktura budżetu projektu i powiązanie z rachunkowością zarządczą

Opis:

Moduł koncentruje się na budowie i strukturze budżetu projektu w kontekście rachunkowości zarządczej oraz potrzeb informacyjnych menedżerów i zarządu. Uczestnicy poznają elementy budżetu, zasady jego konstruowania, klasyfikacji kosztów i przychodów, a także powiązania między planem finansowym projektu a sprawozdawczością zarządczą. W części praktycznej uczestnicy opracują podstawowy arkusz budżetowy w Excelu, dostosowany do specyfiki projektowej.

Zakres tematyczny:

• znaczenie rachunkowości zarządczej w procesie budżetowania,
• różnice między rachunkowością finansową a zarządczą,
• struktura budżetu projektu: przychody, koszty, inwestycje, źródła finansowania,
• klasyfikacja kosztów: stałe, zmienne, bezpośrednie, pośrednie, wspólne,
• relacja między planem finansowym a rachunkiem zysków i strat (P&L),
• prezentacja budżetu w układzie funkcjonalnym i projektowym,
• ćwiczenia w Excelu: tworzenie modelu budżetu z podziałem na kategorie kosztowe.

Moduł 3. Budżetowanie w praktyce – metody, modele i narzędzia

Opis:

Moduł skupia się na praktycznym aspekcie tworzenia budżetów w organizacjach realizujących projekty. Uczestnicy poznają różne metody budżetowania oraz nauczą się opracowywać i analizować budżety przy użyciu Excela. Omawiane będą etapy procesu budżetowego, przepływ informacji między działami oraz sposoby zapewnienia spójności danych. Uczestnicy wykonają ćwiczenia obejmujące przygotowanie i modyfikację modelu budżetu projektu.

Zakres tematyczny:

• etapy procesu budżetowego i role poszczególnych działów,
• metody budżetowania: top-down, bottom-up, zero-based budgeting,
• opracowanie modelu budżetu projektu z podziałem na okresy i kategorie,
• automatyzacja kalkulacji w Excelu (formuły, funkcje logiczne),
• integracja danych z różnych źródeł (koszty, harmonogram, przychody),
• weryfikacja poprawności i spójności danych budżetowych,
• prezentacja budżetu w układzie zarządczym i projektowym,
• ćwiczenia praktyczne: opracowanie i analiza budżetu projektu w Excelu.

Moduł 4. Identyfikacja i podział kosztów wspólnych

Opis:

Moduł poświęcony jest zagadnieniom klasyfikacji, identyfikacji i alokacji kosztów wspólnych w przedsiębiorstwach projektowych. Uczestnicy poznają metody przypisywania kosztów do projektów, centrów odpowiedzialności i jednostek organizacyjnych, a także nauczą się analizować, jak przyjęta metoda alokacji wpływa na wynik finansowy i ocenę rentowności. Zajęcia mają charakter praktyczny - uczestnicy wykonają ćwiczenia w Excelu, w których dokonają rozliczenia kosztów wspólnych na podstawie przykładowych oraz rzeczywistych danych.

Zakres tematyczny:

• klasyfikacja kosztów: bezpośrednie, pośrednie, wspólne,
• identyfikacja kosztów wspólnych w strukturze organizacyjnej,
• przegląd metod alokacji kosztów (udział czasu pracy, wolumen produkcji, udział
• kosztów bezpośrednich, przychodów itp.),
• wpływ sposobu alokacji na wynik finansowy projektu,
• kalkulacja rentowności po alokacji kosztów wspólnych,
• przykłady raportów prezentujących podział kosztów,
• ćwiczenia praktyczne w Excelu: przypisanie kosztów wspólnych do projektów i
• analiza skutków finansowych.

Moduł 5. Monitorowanie realizacji projektu i analiza odchyleń

Opis:

Moduł koncentruje się na praktycznych aspektach monitorowania realizacji budżetu i kontroli przebiegu projektów. Uczestnicy poznają metody śledzenia wykonania budżetu w czasie rzeczywistym, analizy odchyleń oraz identyfikacji przyczyn różnic między planem a rzeczywistością. Omówione zostaną zasady tworzenia raportów kontrolnych i zestawień wspierających decyzje zarządcze. W części warsztatowej uczestnicy przygotują w Excelu narzędzie do analizy odchyleń i raportowania postępu projektu.

Zakres tematyczny:

• znaczenie monitorowania realizacji budżetu w procesie controllingu,
• porównanie danych plan–wykonanie i identyfikacja przyczyn odchyleń,
• analiza kosztów rzeczywistych i ich wpływu na wynik finansowy,
• metody raportowania wykonania budżetu (układ miesięczny, kwartalny, projektowy),
• wskaźniki kontroli realizacji budżetu (np. % realizacji kosztów, przychodów, marży),
• tworzenie narzędzia do analizy odchyleń w Excelu (funkcje, formatowanie
• warunkowe, wykresy),
• interpretacja wyników i przygotowanie rekomendacji zarządczych.

Moduł 6. Raportowanie zarządcze i komunikacja pomiędzy działami

Opis:

Moduł poświęcony jest zasadom efektywnego raportowania zarządczego i komunikacji między działami w procesie controllingu. Uczestnicy poznają struktury i standardy raportów finansowych wykorzystywanych przez zarząd i kadrę menedżerską, nauczą się przedstawiać dane finansowe w sposób przejrzysty i zrozumiały, a także formułować wnioski i rekomendacje. Omówione zostaną dobre praktyki w zakresie przepływu informacji pomiędzy działem finansów, project managerami i zarządem. W części warsztatowej uczestnicy przygotują raport kontrolny w Excelu, wykorzystując zestawienia i wizualizacje danych.

Zakres tematyczny:

• rola raportowania zarządczego w procesie podejmowania decyzji,
• rodzaje raportów (operacyjne, strategiczne, projektowe, controllingowe),
• kluczowe wskaźniki i elementy raportów finansowych (KPI, koszty, przychody,
• rentowność),
• zasady efektywnej komunikacji między działami w procesie controllingu,
• ćwiczenia praktyczne: przygotowanie raportu zarządczego z rekomendacjami działań.

Moduł 7. Decyzje finansowe i analiza scenariuszowa

Opis:

Moduł koncentruje się na wykorzystaniu danych finansowych w podejmowaniu decyzji menedżerskich oraz analizie wariantów budżetowych i inwestycyjnych. Uczestnicy nauczą się stosować techniki analizy scenariuszowej i wrażliwości, które pozwalają ocenić wpływ zmian założeń (np. kosztów, przychodów, terminów) na wynik finansowy projektu. W części praktycznej uczestnicy przygotują w Excelu model finansowy umożliwiający symulację różnych scenariuszy i wariantów decyzyjnych.

Zakres tematyczny:

• rola controllingu w procesie podejmowania decyzji finansowych,
• analiza scenariuszowa i analiza wrażliwości – zasady i zastosowanie,
• ocena ryzyka finansowego w ujęciu projektowym,
• modelowanie wariantów budżetu i ocena ich wpływu na wynik,
• ćwiczenia praktyczne: budowa prostego modelu decyzyjnego w Excelu.

Moduł 8. Organizacja controllingu i przepływu informacji finansowej

Opis:

Moduł poświęcony jest praktycznym aspektom organizacji controllingu w przedsiębiorstwie oraz tworzeniu efektywnego systemu przepływu informacji finansowych. Uczestnicy poznają strukturę procesów controllingowych, role i odpowiedzialności poszczególnych działów oraz dobre praktyki w zakresie raportowania i komunikacji. Celem modułu jest pokazanie, jak usprawnić obieg danych między finansami i zarządem, aby zapewnić spójność, terminowość i użyteczność informacji zarządczej.

Zakres tematyczny:

• miejsce controllingu w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa,
• zakres zadań i odpowiedzialności działu controllingu,
• proces przepływu informacji finansowych i raportowych,
• współpraca controllingu z działem finansów i zarządem,
• dobre praktyki w komunikacji i raportowaniu wewnętrznym,
• integracja danych z różnych źródeł (finanse, sprzedaż, projekty),
• narzędzia wspierające obieg informacji i dokumentów (Excel, systemy ERP),
• ćwiczenia: mapowanie procesu controllingu i identyfikacja obszarów do usprawnienia.

Moduł 9. Warsztat podsumowujący – integracja i walidacja kompetencji uczestników

Opis:

Moduł stanowi praktyczne podsumowanie i zwieńczenie całego cyklu szkoleniowego. Jego celem jest integracja wiedzy i umiejętności zdobytych przez uczestników w poprzednich modułach oraz ocena poziomu osiągnięcia efektów uczenia się. Uczestnicy wykorzystują poznane narzędzia i metody controllingu do opracowania wybranych elementów procesu budżetowania, raportowania i analizy finansowej. Moduł obejmuje również część walidacyjną.

Uczestnicy otrzymają materiały z podsumowaniem całego cyklu szkolenia